د سوداګرۍ او صنایعو ورازت مرستیال د اداري مافیا له امله استعفا کوي

د سوداګرۍ او صنایعو وزارت یوه سرچینه د نوم نه اخیستلو په شرط د سلام وطندار له څېړنیزي برخې سره په مرکه کې ویلي دي، چې څه وخت مخکې دغه وزارت د افغان دولت د هغو ژمنو پر بنسټ، چې د سام په غونډه کې يې له مرستندیو هېوادونو سره کړې وې؛ دې وزارت ته دنده سپارلې وه، چې له اداري فساد سره د مبارزې له پاره طرحه جوړه کړي.

خو د دې طرحې له جوړېدلو سره سم، د سوداګرۍ او صنایعو وزارت چې په یو ډول اداري او مالي فساد کې ښکېل دی؛ د دې طرحې د لغوه کېدلو غوښتنه کوي.

په سوداګرۍ او صنایعو وزارت کې اداري مافیا، د سوداګرۍ وزارت د انکشافي خصوصي سکتور مرستیال دې ته مجبور کړی، چې خپله استعفا وزیر ته وړاندې کړي.

د سوداګرۍ او صنایعو وزارت د خصوصي انکشافي سکتور مرستیال ډاکټر عبدالباري رحمان د اداري فساد سره د مبارزې د طرحې په جوړولو کې اساسي کس و.

دغه سرچینه وايي، د فساد سره د مبارزې طرحه د اوسنیو نیمګرتیاوو په پام کې نیولو سره په راتلونکي کې د فساد په مخنیوي کې اغیزمنه ده؛ خو په دې وزارت کې د اداري فساد مافیا اجازه نه ورکوي، چې په وزارت کې دغه طرحه پلي شي.

د سرچینې د معلوماتو له مخې، کله چې دغه طرحه د وزارت ادارو ته ولېږل شوه؛ ځېنو کسانو د وزیر دفتر ته رسمي لیکونه ور واستول او هڅه یې کوله، چې وزارت له دې طرحې لېرې وساتي او په دې سره د فساد مسله پټه کړي.

له فساد سره د مبارز په دې طرحه کې د سوداګرۍ او صنایعو وزرات په ادارو کې موجود فساد په درې رنګونونو وېشل شوی: سور، ژېړ او شين.

بندرونه، دولتي تصدۍ، د نفتي توکیو تصدۍ او تدارکات هغه ادارې دي، چې په ورلېږل شوې طرحې له مخې په کې تر ټولو زیات فساد موجود دی.

د سوداګریزو جوازونو د صادرولو او ثبت ادارې او د سوداګریزې اتشې اداره د طرحې له مخې د موجود فساد په درجه بندۍ کې دویم رنګ ښودل شوي دي.

دغه رسمي لیکونه د سوداګریزو چارو معینیت، د ټرانزیټ او سوداګریزو استانتیاوو ریاست، د انساني سرچینو ریاست او د نړیوالې سوداګرۍ عمومي ریاست څخه د وزیر دفتر ته ورلېږل شوي دي.

په ورلېږل شویو لیکونو کې د دې وزارت په ادارو کې د فساد موجودیت رد شوی او وزیر ته یې وړاندیز کړی، چې دغه طرحه دې لغوه یا تعدیل شي.

د سوداګرۍ وزارت د تجارتي چارو مرستیال مزمل شینواري له خوا د ورلېږل شوي لیک په یوې برخه کې داسې لیکل شوي:

"د دفتر او د پلان ریاستونو ته په ټینګار سره هدایت کېږي، چې د دا ډول نیمګړیو او له حقیقت څخه تشو اسنادو له ترتیبولو ډډه وکړي.

له فساد سره د مبارزې د پلان طرحه د اړوندو ریاستونو د نظریاتو په راټولو سره چې د دغو ریاستونو نظریات د وزارت د اوسني حالت او حقایقو ښکارندوی دي؛ د وزارت د رهبرۍ پلاوي له منظورولو وروسته دې تدوین او مرعي الجرا  شي."

له فساد سره د مبارزې طرحه باید د سام په غونډه کې د ګډونوالو مرستندیو هېوادونو سره د افغان حکومت د ژمنې له مخې  د ۲۰۱۵ زېږدیز کال تر پایه پورې ترتیب شوې وې.

له فساد سره د مبارزې دغه طرحه اوسمهال د ولسمشر د کار پر مېز پرته ده، چې د برخلیک په اړه به یې ولسمشر او د وزیرانو شورا پرېکړه کوي.

په دولتي ادارو کې د اداري فساد مافیا په افقي او عمودي ډول روانه ده، چې ښايي، دغه مافیا په ولسمشرۍ ماڼۍ کې هم نفوذ پيدا کړي او له فساد سره د مبارزې دغه طرحه به د وزیرانو شورا او د ولسمشر له لوري تعدیل یا لغوه کړي.

د سام په غونډه کې افغان حکومت ګډونوالو هېوادونو سره ژمنه کړې وه، چې د ۲۰۱۵ز کال تر پایه پورې به په مالیې، کانونو، سوداګرۍ، ترانسپورټ او مخابراتو په وزارتونو کې چې زیات عواید لري؛ مالي او اداري فساد وڅېړي او له فساد سره د مبارزې له پاره به یوه جامع طرحه جوړه کړي.

دوی ویلي وو، چې دغه طرحه باید د ۲۰۱۶زېږدیز کال تر نیمايي پورې پلې شي.