مارچ آیینینگ سکیزینچی کونی دنیا بویلب خلق ارا عیاللر کونی صفتیده نشانلنهدی. بو کوننی فلسفی ناملنیشی اوچون ایریم کتابلر و مقاله لر یازیلیب ترقه تیلگن. بوکوندن افغانستانده هم طالبلر حاکمیتی قوله تیلیب، ینگی سیاسی توزوم اورته گه کیلیشی بیلن نشانلنه باشلهدی.
عیاللر حق و حقوقی، اولرنی قابلیتینی آشیریش دولت و دنیا جماعه چیلیگی نینگ خاتین – قیزلر توغریسیده بیرگن اساسی وعدهلریدن. دنیا جماعه چیلیگی اوتگن اون اوچ ییل جریانیده دموکراسی رواجله نیشی اوچون کتّه مبلغلرنی صرفله دی.
شونینگدیک افغانستاندهگی برچه حزبلر و سیاسی جریانلر قدرت اوستیده بولگن منازعه اوچون دموکراسی حل یول بولگنلیگینی تن آلیشدیلر. عین حالده، عیاللرگه تحصیلی، تعلیمی شرایط یرهتیش و بو قتلم ایش جایلری بیلن تامینلنگن لیکلری دموکراسی شرایطینی خاتینلرگه یرهتیب بیرگن زمینه سی دیر.
انه شو سبب هم بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی بو ساحهده اوزگریش کیلتیریش اوچون میلیونلب دالر صرفلهدی. اما، اوشبو مبلغلر دییرلی ایجابی نتیجه بیرمه گنلیگی هردایم تیلگه آلینیب کیلینهدی. افغانستان ملی کینگشی نینگ 90 دن آرتیق اعضاسی عیاللردن بولگنی تخمین قیلینهدی. شونینگدیک جمهور رییس غنی وزیرلیکلردن تورته سی عیاللرگه اختصاص لشتیریلیشینی تیلگه آلگن.
اما، شونگه قرهمسدن افغانستانده خاتین قیزلر ساحه سیگه صرفلگن مبلغگه قره گنده هنوز هم خاتین قیزلر بولیمیچه کوزگه کورینرلی درجهده ایجابی اوزگریشلر کیلمه گن. خاتین قیزلر ساحه سیده فعالیت قیله دیگن ادارهلر و تشکیلاتلر اوچون عیاللر حق حقوقی حاضر هم ذاتی بیر ارزش حسابلنمیدی.
عیاللر حق حقوقی تامین ایتیلیشی نهادینه بولیش اوچون کابل قوشیمچه مملکت نینگ بوتون ولایتلریده مینگلب میلیون دالر صرفلنگنلیگی ایتیله دی. اما، مدنی جماعه چیلیک فعاللر و انجولر مذکور مبلغلرنی اوزلری اوچون دبی و ینه سوییس ده ذخیره قیلگنلیگلر گمان ایتیلهدی. بو ساحهده میلیونلب دالر صرفله نیشیگه قرهمسدن، کون ساین اوتیشی بیلن عیاللرگه قرشی زوروانلیک میزانی آشگن.
مسجدلرده بلاغت یاشیگه ییتمه گن گودکلرنی تجاوز ایتیلیشی افغانستان عاموی اخبارات واسطه لری خبرلری نینگ باش موضوعی بولیب کیلماقده. هنوزهم کابلده ایریم عایله لر اوز قیز فرزندلرینی تشقریگه چیقیب تعلیم و تحصیل آلیش اوچون رخصت بیرمیدیلر. عین حالده، هر آیده افغانستان بویلب اونلب قیز و خاتین اوزینی اوتگه یا – ده، دارگه تارتیب حیاتیگه نقطه قویهدی. عیاللر خانه دانلریده اوز تورموش اورتاقلری تامانیدن زوروانلیک همده کلتکلهنیشلریدن علاوه، اخیرگی وقتلرده مکتبلر اوقووچیسی شامل محصللرنی شهرلر اینیقسه کابل خیابانلریده اذیت بوله یاتگن لیکلری ایتیلهدی.
ایریم مدنی جماعه چیلیک فعاللر بوندهی وضعیت خاتین قیزلر فعالیتی اوچون سلبی تاثیر قوییشی باره سیده خواطر بیلدیرماقدهلر. بوندن ایکی هفته آلدین کابل هنرمند کبرا خادمی بندیگه تیمیرلباس کییب، خیابانلرده خاتین قیزلرگه قرشی قوللنیله دیگن آزار اذیتگه توخته تیلیشیگه ضد اعتراض بیلدیرگن ایدی.
