د هغو سندونو له مخې چې سلاموطندار ته رسېدلي، د بدخشان پوهنتون رییس خسرو نظري او د بشري سرچینو امر احمدجاوېد واثق له تېرو څو کلونو راهیسې له خپلو صلاحیتونو ناوړه ګټه اخلي.
بډې اخیستل، د ستاینلیکونو وېش، د کرايي کور او مېلمستون په نوم د پوهنتون د بودېجې حیفومیل، د خپلوۍ پالل، د ښځینه کارکوونکیو ځورول، له اجیرانو ناوړه ګټه اخیستل او په شخصي کارونو کې د پوهنتون امکانات کارول، هغه تورونه دي چې په یادو اسنادو کې د بدخشان پوهنتون رییس او د بشري سرچینو امر په اړه راغلي دي.
د پوهنتون رییس خسرو نظري له خپل واک نه په ګټې اخیستو، له ۲۵ زره نه نیولې تر ۲۷ زره افغانیو پورې څو ستاینلیکونه ځان او د بشري سرچینو امر احمدجاوېد واثق ته ډالۍ کړي چې دا کار د مالیې وزارت د مالي معینیت د ۱۳۹۲ مالي کال د ۷مې ګڼې مصوبې خلاف دی.
د مالیې وزارت د مصوبې ۱۳مه ماده کې راغلي چې له بېځایه لګښتونو د مخنیوي لهپاره د تشویقۍ معاشونو ورکړه، د ستاینلیکونو او نورو اضافي ډالیو ورکړه محدود شوي دي.
دغه راز نظري د کورکرایې، د مېلمستون لګښتونو او د مُبلوفرنیچر اخیستو په نوم شاوخوا ۵ سوه زره افغانۍ په بډه وهلي؛ په داسې حال کې چې د ۹۲ مالي کال د ۷مې ګڼې مصوبې، ۲۰مې مادې دولتي بنسټونه د کارکوونکیو لهپاره د اوسېدو ودانۍ له اخیستلو منې کړي دي.
د دې ترڅنګ، د بدخشان پوهنتون رییس د پوهنتون اداري مرستیال فیضانالحق ته چې دوه کاله یې هندوستان کې زده کړې کولې، امتیازي حقونه ورکړي چې دا هم له صلاحیتونو ناوړه ګټه اخیستل او د ملکي خدمتونو د کارکوونکیو ذاتيچارو مقررې د لسمې مادې، ۴مې فقرې خلاف عمل دی.
یاده فقره کې راغلي: «که د ملکي خدمتونو کارکوونکیو د زده کړو موده له یوه کاله وغځېږي، بست به یې د ازادې سیالۍ له لارې اعلانېږي.»
کله چې د سلاموطندار راډیو خبریال د بدخشان پوهنتون له رییس سره اړیکه نیسي؛ نوموړی هم له خبریال سره تود روغبړ کوي، خو چې پر ده د لګېدلو تورونو په اړه ورته ویل کېږي او خبریال یې په اړه ترې پوښتنې کوي؛ نوموړی تر ځواب او ځنډ پرته خپله اړیکه پرې کوي.
د بدخشان پوهنتون کې د ځینو سرچینو په وینا، خسرو نظري یو شمېر خپلوان د معتمدانو په نوم ګومارلي چې دا کار فساد او د خپلوۍ پالل دي. ښه بېلګه یې د پوهنتون د بشري سرچینو د امر احمدجاوېد واثق ګومارل دي چې د ښاغلي نظري خپل دی او دغه سندونه هم د نوموړي له فساد، له صلاحیتونو ناوړې ګټې اخیستو، د پیسو په بډه وهل، په شخصي چارو کې د دولتي امکاناتو له کارولو او اخلاقي فساده پرده پورته کوي.
واثق ۱۲م پاس دی، خو دا چې د نظري خپل دی او ملاتړ یې کوي، د بدخشان پوهنتون د بشري سرچینو د امر په توګه ګومارل شوی او د میاشتینو حقونو ترڅنګ، امتیازي هغه هم اخلي.
اوس پوښتنه دا ده، سره له دې چې د بدخشان پوهنتون ۸۰ سلنه کارکوونکي د کارشناسۍ دورې نه فارغ شوي، نو ولې یو ۱۲م پاس باید د بشري سرچینو آمر وي؟
ښاغلی واثق رشوت اخلي، د نویو کارکوونکیو یوه میاشت معاش یې په بډه وهلی، پوهنتون کې ښځینه کارکوونکې، استادانې او محصلانې ځوروي، د پوهنتون له امکاناتو ناسمه ګټه اخلي، د اضافهکارۍ پیسې په غیرعادلانه توګه وېشي، له ناسوبو کارکوونکیو سره دوهمخی چلند کوي او د پوهنتون ۵ اجیران یې د شخصي کار لهپاره کور ته بیولي دي. دا تورونه «د بدخشان پوهنتون د اداري او تدریسي کارکوونکیو عرضپاڼه» کې لیکل شوي دي.
دا په داسې حال کې ده چې بدخشان پوهنتون ته د لوړو زده کړو وزارت په ۲۱۸۰ ګڼه مکتوب کې د اضافهکارۍ حقونو د توزېع په اړه لیکل شوي: «ټول ریاستونه دې د اړوندو کارکوونکیو اضافه کاري د هغه متحدالمال له مخې چې مخکې ورته لېږل شوی، د خپلو کارکوونکیو او اجیرانو د معاش ۱۰ سلنه فنډ دې په پام کې ونیول شي».
د بدخشان پوهنتون ریاست، د دې پوهنتون د بشري سرچینو امر احمدجاوید واثق په اړه د اداري او تدریسي کارکوونکیو عرضپاڼه او پرلهپسې شکایتونه څېړي او په اړه به یې پرېکړه کوي چې نوموړی یې د استادانو چارو او علمي څېړنو د امر په توګه معرفي کړی. دغه راز نوموړي ته دې «لیکنۍ سپارښتنه» وشي چې «په اکاډميک چاپېریال کې د ګډوډۍ رامنځته کولو او سلیقهيي چلند نه ډډه وکړي.»
خو احمدجاوېد واثق د دې ټولو تورونو د رد ترڅنګ وايي، د بدخشان پوهنتون ځینې پخواني کارکوونکي ورته د د سیسو جوړولو هڅې کوي.
د لوړو زده کړو وزارت که څه هم په بدخشان پوهنتون کې د فساد موجودیت په اړه څه نه وايي، خو تاییدوي چې مخکې هم له یاد پوهنتون نه دې وزارت ته ځینې شکایتونه رسېدلي وو.
د لوړوزده کړو وزارت ویاند احمدضیا ساحل وايي، دې وزارت سره د سلاموطندار د څېړنې برخې خبریال تر اړیکې وروسته، بدخشان پوهنتون کې د فساد او خپلوۍ موضوع د وزارت له مشرتابه سره شریکه شوه چې هغوی په دې اړه یاد پوهنتون ته د یو پلاوي لېږلو لارښوونه هم کړې ده. د ضیا په وینا، یاد پلاوی به ډېر ژر بدخشان ولایت ته لاړ شي او د څېړنو پایلې به له خلکو سره شریکې کړي.
