افغانستان جمهور رییسی محمد اشرف غنی یقینده بیر بلند مرتبهلی هیئت باشچیلیگیده تورکمنستان پایتختی عشق آبادگه سفر قیلدی. اشرف غنی و افغان هیئتی نینگ بیر کونلیک رسمی سفری دوامیده افغانستان و تورکمنستان رسمیلری اورتهسیده مهم شرطنامهلر گه قول قوییلدی.
افغانستان دولتی منبعلریگه قرهگنده مذکور شرطنامهلر تامانلر ارا قالین صنعتینی رواجلنتیریش، تورکمنستان منبعلریدن افغانستان نینگ بادغیس ولایتی همده جوزجان ولایتی نینگ خماب و قرقین تومنلریگه برق ییتکزیش، افغانستان نینگ جوزجان ولایتی بیلیم یورتی همده تورکمنستان نینگ مخدوم قولی بیلیم یورتی ارا علمی همکارلیکلرنی یولگه قوییش، ترانزیت و باجخانهلر ساحهسیده اوز ارا همکارلیکلر میزانینی آشیریشدن عبارت.
کیینگی ییللرده ایکّی قوشنی دولتلر افغانستان و تورکمنستان ارا اقتصادی همکارلیکلر میزانی آشیب بارماقده. افغانستان، تورکمنستان برقی، آذیق آوقتلر محصولاتی، کیمیاوی اوغوت کبی تجاری تاوارلری نینگ اساسی خریداری حسابلنهدی. ایکله مملکت اورتهسیده ترانزیت و علمی ساحهلرده هم همکارلیکلر یولگه قوییلماقده.
بوندن بیر نیچه آی آلدین تورکمنستان دولتی همکارلیگیده تورکمنستان تیمیر یولی افغانستاننینگ آقینه بندر گاهیگه ییتکزیلدی. مذکور تیمیر یول آرقهلی کیلهجکده افغانستاننی مرکزی آسیا و اروپا بازارلریگه باغلنیشی کوتیلهدی. شونینگدیک یقین کیلهجکده هرات ولایتیده جایلشگن افغانستان نینگ تورغندی بندرگاهینی تورکمنستان تیمیر یولی ترماغی بیلن باغلنیشی ایتیلهدی. تورکمنستان دولتی بیر نیچه ییل دیر که هر ییلی بیر قطار افغان محصللرنی تحصیل آلیش اوچون تورکمنستان عالی اوقوو یورتلریگه قبول قیلماقده.
افغانستان مرکزی آسیانی جنوبی آسیاگه باغلش اوچون اینگ مهم اقتصادی دهلیز حسابلنهدی. حاضرگی کونده تورکمنستان اوز گازی همده برقینی جنوبی آسیا بازارلری اینیقسه اروپا و هند گه ساتیش اوچون افغانستان بیلن یقیندن همکارلیک قیلیشلیککه محتاج. در واقع جنوبی آسیا نینگ مرکزی آسیا انرژیسی جملهدن برق و گازگه بولگن احتیاجی افغانستان نینگ منطقه بویلب حیاتی اهمیتی بارلیگینی اثباتلهیدی.
حاضرگی کونده افغانستان منطقه اوچون اساسی اهمیت کسب ایته دیگن مهم اقتصادی اسراتیژیک پروژهلر اوستیده ایش آلیب بارماقده. "تاپی" پروژهسی انه شو پروژهلردن بیری و اینگ مهمی سنهلهدی. افغانستان جمهور رییسی محمد اشرف غنی همده تورکمنستان رهبری غوربان قولی بیردی محمد اوف عشق آباد ده اوزلرینینگ سونگی اوچره شوولریده مذکور پروژهنی تیزده عملی ایتیلیشی لازم لیگی اوستیده تأکیدله گنلر.
"تاپی" پروژهسی اساسیده تورکمنستان گازی افغانستان آرقهلی اوتکزیله دیگن اولگن قوورلر پاکستان و هندوستان بازارلریگه ییتکزیلهدی. اوشبو پروژهنی عملگه آشیریش اوچون باشلنغیچ تخنیکی ایشلر اوز نهایهسیگه ییتگن. اوتگن ییلی پاکستان، افغانستان، هندوستان و تورکمنستان بلند مرتبهلی رسمیلری "تاپی" لایحهسینی عملگه آشیریش اوچون تورکمنستانده ییغیلیب مذکور پروژه نینگ آچیلیش مراسمیده قتنشگن ایدیلر. رسمی کابل "تاپی" لایحهسینی عملده تطبیق ایتیش مقصدیده 2017 ییلی افغانستانده عملی ایشلر باشلهتیلیشی بارهسیده خبر بیرگن ایدی.
"تاپی" پروژهسی عملگه آشیریلگن تقدیرده افغانستان هر ییلی تورکمنستان گازینی جنوبی آسیا گه ترانزیت قیلیشی حسابیدن تورت میلیون دالر اطرافیده درآمد قولگه کیریتهدی. عین حالده مذکور قوور آرقهلی تورکمنستاندن جنوبی آسیا گه آقیزدیریله دیگن گازدن افغانستان ضرورتینی تأمینلهیدی. شونینکدیک وقتی بیلن افغانستان گازینی "تاپی" گاز قووری آرقهلی باشقه دولتلرگه ساتیش امتیازیگه هم ایگه بولهدی.
افغانستان و تورکمنستان همکارلیگیده عملگه آشیریله دیگن باشقه بیر مهم اقتصادی لایحه تورکمنستان افغانستان تیمیر یولی دیر. مذکور تیمیر یول افغانستاننی ایکّی یونهلیش یعنی آقینه و تورغندی بندرگاهلری آرقهلی تورکمنستان تیمیر یولی ترماغی بیلن باغلهیدی. اوشبو پروژه اساسیده افغانستان شمالیده قوریلهجک ینگی تیمیر یولی مملکت نینگ شمالی ولایتلری (بدخشاندن آلیب هرات گچه) نی بیر – بیریگه باغلب، مملکت تیمیر یولینی ایران، ختای همده مرکزی آسیا و اوروپا تیمیر یولی ترماغی بیلن باغلهیدی.
ایتیب اوتیلگن بو ایکّی پروژه عملده تطبیق ایتیلگن تقدیرده نه فقط افغانستان بلکه منطقه اوچون کته اقتصادی انقلاب یوز بیریشی کوتیلهدی. اوشبو لایحهلرنی عملده تطبیق ایتیش اوچون ایکّی قوشنی دولتلر افغانستان و تورکمنستان مناسبتلر مستحکم لنیشی اوته مهم. حاضرکی کونده ایکله تامان مذکور پروژهلر اهمیتینی انگلهگن حالده اوز ارا همکارلیکلر کولمینی آشیریش اوچون سعی و حرکت آلیب بارماقدهلر.
تورکمنستان دولتی یقین کیلهجکده افغانستانگه دنیا کومکلرینی جلب ایتیش اوچون عشق آباد ده 72 دولت نمایندهلری اشتراکیده خلق بیر ییغین اوتکزیشی بارهسیده وعده بیرگن. اوشبو خبر افغانستان دولتی و خلقی اوچون کتّه حیاتی اهمیتگه ایگه همکارلیک حسابلنهدی. در حقیقت افغانستان قوشنیلری ارا تورکمنستان افغانستانگه جدی یاردملر کورستیلیشی اوچون بیرینچی بولیب عملی قدملر تشلهماقده.
تورکمنستان گازدن علاوه کتّه مقدارده ایشلب چیقریله دیگن برق منبعلریگه ایگه مملکت. رسمی عشق آباد اوز برقینی انرژیگه جدی احتیاجی بولگن پاکستانگه ساتیشنی خواهلهیدی. در واقع تورکمنستان برقینی پاکستانگه ییتکزیش اوچون ینه هم افغانستان اساسی دهلیز حسابلنهدی.
ایسلب اوتیلگن لایحهلرنی عملده تطبیق ایتیش منطقه دولتلری اوچون حیاتی مسئله حسابلنهدی. شونینگ اوچون هم ایکّی قوشنی دولتلر افغانستان و تورکمنستان اوز ارا همکارلیک میزانینی آشیریب باریشلری کوتیلهدی.
