بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ ینگیدن ترقتگن حساباتیده، بالهلرگه آنه تیلیده اورگه نیش اوچون مطلبلر بولمه گنلیگی، اوشبو قتلم استعدادی و نبوغی رواجله نیشی اوچون سلبی تاثیر قویگنی قید ایتیلگن.
بو گزارشده بالهلرآنه تیللرینی اورگه نیشدن اوزاق قالگنلریدن علاوه ایریم سلبی تاثیرلرگه دوچار بولیشلری یازیلگن. فکری و ذهنی لحاظدن تینگداشلریدن کوره آرتده قالیب، اوزلرینی فکری جهتدن اوستیره آلمه گنلیکلری یوقاریده ایسله تیلگن سلبی تاثیرلر جمله سیدن.
بو گزارشگه کوره، بالهلر اوز آنه تیللریده اورگهنیش و تربیه لنگن صورتده، اولرنینگ استعدادی تیزلیکده رواجلنه دی.
بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ مذکور گزارشی کته قسمی اوز آنه تیلیده تعلیم کوره دیگن مملکت لردهگی باله لرنینگ اورگهتیش و اورگهنیش وضعیتی گه قره تیلگن. اوشبو گزارشده مکسیکو شهری اورنگ اوله راق ذکر ایتیلگن. بو گزارشگه کوره، میلادی 2000 – ییلده اوشبو شهرده آنه تیلده اورگه تیش باشله نیب، میلادی 2006- ییلگه قدر دوام تارتگن. مذکور ییللر اورته سیدهگی فاصلهده سواد سیزلیک درجه سی 3.7دن 3.5 گچه کیمگن.
اوشبو گزارشنی نشر ایتیلیشی باشقه بیلیم دانلر نینگ هم بو ساحهده تیکشیرو آلیب باریشلریگه زمینه یره تگن لیگی ایتیلهدی. اوشبو تحقیقچیلرنینگ سوزلریگه قره گنده، بالهلر بیرینچی صنفدن اون ایکینچی صنف گچه اوز آنه تیللریده تعلیم کوریشلری تاکیدلنگن.
تورنتو بیلیم نینگ استادی جین کومنس نینگ ایتیشیچه، آنه تیلیده تعلیم کوریش، بالهلرنینگ استعداد رواجله نیشی اوچون کوتیلگن درجه دن کوره کوپراق تاثیر بار. اونگه کوره، هر بیر باله کمیده بیرینچی صنفدن اون ایکینچی صنفگه قدر اوز آنه تیلیده درس کوریشی حتمی.
هنوزگچه اوز آنه تیللرینی رسمیت بیریشگه موفق بولمه گن مملکتلرده، اجتماعی، مدنی و علاقهلی مسلهلرگه عاید ییریک قیین چیلیکلر کوزه تیلگنلیگی سیزیلگن.
عین حالده امریکا، سویس، کانادا، سویدن، بلژیک و تایلند کبی مملکتلرده بلاغت گه ییتمه گن بالهلر باشلنغیچ اورگه نیشلرنی اوز آنه تیللریده کوره دیلر. انه شو مساله مذکور مملکتلرنینگ هر تامانلمه رواجلنگن لیگیگه بیرینچی سبب بولیشگن.
افغانستان اساسی قانونی و باشقه خلق ارا قانونلرگه ماس بو مملکتده هر بیر کیشی اوز آنه تیلیده تعلیم کوریش انسان حق حقوق لرینی مهم عنصر لریدن سنلهدی.
عین حالده، افغانستانده کوپچیلیک باله اوچون آنه تیللریده تعلیم آلیش شرایطی یره تیب بیریلمه گنلیگی سیزیله دی. مملکت نینگ کوپچیلیک ولایتلر اهالیسی اوشبو ساحهده جدی مشکللر بیلن روپهرهلر.
