به محض طلوع آفتاب، در حواشی شهر شبرغان، سروکلۀ چند معتاد به مواد مخدر در میان خرابهها ظاهر میشود. تجمع معتادان پدیدۀ تازهیی نیست؛ اما آن چه تا چند سال پیش در هیچ جایی از شهر دیده نمیشد، حضور کودکان در میان معتادان بود. این کودکان در کنار معتادان بازی نمیکنند؛ معتادان را آزار نمیدهند و به تماشای آنها نیز نیامدهاند؛ کار آنها فروش مواد مخدر است.
بشیر نام مستعار کودک 12 سالهیی است که همۀ معتادان شهر او را با پیراهنی شتری، کفشهایی بریده و یک بیگ/بکس سیاه میشناسند. او از بام تا شام در خیابانها و میان معتادان به مواد مخدر پَرسه میزند تا بستههای مواد را بفروشد و خرج روزانۀ خانوادهاش را تأمین کند.
بشیر میگوید، روز 30 تا 40 پاکت آماده شده را تحویل میگیرد و آن را به قیمتهای 50، 100 و 150 افغانی به فروش میرساند که پس از فروش آنها 100 تا 200 افغانی اجرت میگیرد تا برای خانوادهاش نان تهیه کند.
تجمع معتادان از یک سو و استفادۀ قاچاقچیان مواد مخدر از کودکان از سوی دیگر، شهروندان جوزجان را در تنگنا قرار داده است. آنها دولت را در خلق چنین وضعیتی مسئول میدانند و میگویند، دولت در تطبیق قانون و مجازات قاچاقچیان مواد مخدر کوتاهی کرده، زندگی و سلامت کودکان و دانش آموزان مکتب را با خطر مواجه ساخته و در عوض، زمینۀ فعالیت را برای بزرگترین باندهای مواد مخدر فراهم ساخته است.
زرغونه هاشمی رئیس ادارۀ مبارزه با مواد مخدر جوزجان در پاسخ به نگرانیهای شهروندان از افزایش روزافزون کودکان موادفروش، میگوید، نباید هیچ کسی از کودکان سوء استفاده کند و وضعیت کنونی سرنوشت کودکان را به تباهی و سیاهی میکشاند.
به گفتۀ هاشمی، اگر جلوی سوء استفاده از کودکان گرفته نشود، این کودکان در آینده به قاچاقبران خطرناک تبدیل میشوند که میتوانند دست به هرکاری بزنند.
عبدالحفیظ خاشی آمر امنیت فرماندهی پولیس جوزجان، بر این باور است که به هر حال و به هر شیوۀ ممکن معتادان مواد مورد نیازشان را پیدا میکنند؛ اما فرماندهی پولیس جوزجان افرادی که در خریدوفروش مواد کودکان را استخدام می کنند، بازداشت کرده و به نهادهای عدلی و قضایی خواهد سپرد.
از سوی دیگر، حسن سلیمی مسئول سکرتریت قاچاق انسان و مهاجران میگوید، بهره کشی از کودکان، آزار جنسی و واداری کودکان به کار اجباری گونهیی از قاچاق انسان است که برای عاملان آن، مطابق با قانون قاچاق انسان جزا تعیین شده است.
بر اساس فصل پنجم قانون مبارزه با قاچاق انسان و قاچاق مهاجران، دولت و واحدهای ذیربط مکلفاند تا با همکاری نهادهای بین المللی در کشف، تحقیق و محاکمۀ مرتکبین جرایم قاچاق انسان و قاچاق مهاجران و گروههای سازمان یافته بکوشند.
اما به باورشماری از فعالان مدنی جوزجان، برخی از منابع از درون حکومت محلی در استخدام کودکان و دستبهدست کردن بستههای مواد مخدر دست داشته و زدوبندهایی نیز با باندهای مواد مخدر دارند.
