ناسا صنعی یولداشلری و پروازلری توپلهگن معلوماتلر یاردمیده ملی فن اکادمیسی ینگی ایزلنیش نتیجهلرینی چاپ ایتدی. اولردن معلوم بولیشیچه، دینگیز سطحی نینگ کوتاریلیشی نتیجهسیده ساحل بوییده یشاووچی اهالی نینگ حیاتی خوف آستیده. عالِملر موزلیکلرنینگ ایریشینی ایلک بار علمی یول بیلن تصور قیلیشگه حرکت قیلیشدی، دییدی تدقیقات گروهی رهبری، بوففهلا یونیورسیتییده جیولوژی پروفیسوری بیهته سطحا.
«منه شو مرّکب سخیمهدن نیمه بولیشی ممکنلیگینی کوریشگه موفق بولهپمیز»، – دییدی عالِمه. گرینلنديه اولکن آرال دیر. اگر مملکت بولگنیده ایدی، دنیاده حجمی بوییچه 12- اوریننی ایگهلهگن بولردی. اونینگ 80 فایزی موز بیلن قاپلنگن. اگر بو موز توله ایریسه، دنیا بویلب دینگیزلرده سوو سطحی ییتّی مترگه کوتاریلهدی.
آرالدهگی تورت موزلیککه دایر معلوماتلر اساسیده توزیلگن اقلیم اوزگریشی حقیدهگی تورلی مودللر گرینلنديه نینگ بوتونلهی ایریشینی بشارت قیلماقده. ملی فن اکادمیسی ایزلنیشی ایسه آرال نینگ مینگ خیل نقطهسیده قید ایتیلگن اوزگریشلرگه اساسلنهدی.
«موز ایرياتگنینی همهمیز بیلهمیز. موز یوقالیپتی. بیراق معلوماتلر قیسقه مدتلی بولیب، قَیسی جایلر نازکراق ایکنینی، قهییرده اوزگریش کوپراقلیگینی، قهییرده اوزگریش بیز کوتگندن باشقچهراق ایکنینی کورستماقده»، – دییدی بیهته سطحا.
عالِملر ینگی معلوماتلرنی گرینلنديهگه دایر ایشلنگن حاضرگی مودللرگه قیاسلب چیقدی. بعضی نرسهلر تصدیقلندی، اما ایسکی مودللر جوده چیکلنگن، دییدی سطحا. «قوشیمچه معلومات موزلیکلر قندهی ایرياتگنینی یخشیراق توشونیشگه و کیلهجکده جریان قندهی کیچیشینی انیقراق بشارت قیلیشگه یاردم بیرهدی»، – دییدی او.
ایزلنیش نتیجهلریدن معلوم بولیشیچه، یانمه – یان تورگن موزلیکلر بیر خیل ایریمهیپتی. حرارت کوتاریلگنی سری اَیریملری حتا قلینلشگنی، باشقهلری ایسه تیز سرعتده ایریگنی انیقلندی. ینه بعضیلری ایسه هم ایریگن، هم قلینلشگن، سونگ تیسکری جریان کوزهتیلگن.
سطحا نینگ ایتیشیچه، تدقیقاتچیلر اوز حسابلریده اقیانوس حرارتی، گیدرالاگيه، موزلیک آستیدهگی سوولر کبی عامللرنی انابتگه آلگن. «عادی مثال. اگر موز ایلیسه، موزلیک تیزراق سوزیشی ممکن. بو اقیانوسگه کوپراق موز توشهدی دیگنی. بو موز دینامیکهسی دییلهدی. جریاننی توشونیش اوچون بونی بیلیش مهم. موزلیکلر و اولردن عبارت آراللر اقلیم اوزگریشیگه انه شو طریقه جواب بیرماقده»، – دیدی عالِمه.
سطحا نینگ ایتیشیچه، ایزلنیش سینچکو، کینگ قمرولی کوزهتوو مهم ایکنینی کورستماقده. موزلیکلر نینگ مرّکب طبیعتینی حسابگه آلیب، صفتلی و با تفصیل معلومات مودللرنی مکمللشتیریشده قول کیلهدی. بوندهی مودللر سوو سطحی کوتاریلگنده ساحل بوییده یشاووچی اهالیگه یاردم بیریشده اسقتهدی.
