بوگونکه افغانستاننی بوندن 14 ییل آلدین قوراللی طالبلرنینگ زمانیگه تقاسلش ممکن ایمس، اما سیاسی وحربی تحلیلچیلرگه کوره، قوراللی طالبلر حاکمیتیدن سونگ افغانستانده وجودگه کیلگن ییریک فرصتلر قولدن بیریلدی.
2001-ییلده امریکهده صادر ایتیلگن 11- سپتامبرحادثهسیدن سونگ امریکه قوشمه ایالتلرینینگ ییتکچیلیگده دنیا جماعهچیلیگی، طالبلر اسلامی امارت تیزیمینی حاکمیتدن آغدریب جهاد رهبرلری و قطار تکنوکراتلر اشتراکی بیلن موقت حکومتنی ایجاد قیلدی.
ینگی تیزیم تشکیل ایتیلیشی بیلن، دنیا سابقهسیز روشده تورلی بولیملرده افغانستان حکومتیگه میلیاردلب دالر یاردم کورستدی.
افغانستان حکومتینینگ اخیرگی ییللرده ایریشگن یوتوقلریگه قرهمی، لیکن ایریم سیاسی و حربی تحلیلچیلر، افغانستان حکومتی دنیانینگ کورستگن میلیاردلب دالرینی دییرلی مدیریت قیلیب صرفلشده موفق بولمهگن لیگینی بیلدیرگنلر.
حربی تحلیلچی عتیقالله امرخیلنینگ سوزلریگه کوره، افغانستان دولتی 2001- ییل اون بیرینچی سپتامبردن سونگ کورسته تیلگن یاردملر اساسیده معین وانیق برنامهنی نظرده توتگنده ایدی، بوگونگه کیلیب مملکت تورلی معمالر جملهدن قشاقلیک، ایشسیزلیک و نابرقرارلیکلرگه گواه بولمس ایدی.
جناب امرخیل، دنیا مملکتلرینی دولتگه کورستگن یاردملریگه قرهمی، هنوز هم افغانستان کوچلی بیر ملی ارودگه ایگه ایمس دیگن.
بیلیم یورت استادی همده سیاسی تحلیلچی لطیف نظری، دنیا امکانیتلریدن فایدهلهنیشده دولتنینگ ناتوانلیک دلیللریدن بیری هم دولت ادارهلریدهگی مالی و اداری فساد نینگ کینگ صورتده ایلدیز آلیشیگه باغلیق دیگن.
جناب نظری سوزلریگه قرهگنده، امریکه قوشمه ایالتلری همده دنیاجماعهچیلیگی هم افغانستانده ترورچیلیککه قرشی کورهشده اونچهلیک موفق بولمهگن، کورینیشیچه 14ییلدن کیین افغانستانده ینگی ترورچی گروهلر شکللنماقده.
باشقه تاماندن سیاسی تحلیلچیلردن اسحاق اتمر، اون بیرینچی سپتامبردن کیین یرهتیلگن فرصتلر توغریسیده باشقهچه فکر بیلدیریب ایتیشیچه، مذکور فرصتلر و امکانیتلرنینگ کوپینچهسی 14 ییل جریانیده دولت اختیاریده بولمهگن.
اتمرگه کوره، خصوصی بولیم اینیقسه تکنالوژی و مخابرات ساحهسیده دییرلی سرمایه یاتقیزیلدی. اما دولت اوشبو بولیمنی یخشی صورتده نظارت قیلیشگه موفق بولمهگن بو مساله ایسه مملکتده سرمایه تاتقیزیشده ترتیب سیزلیکنی اورتهگه چیقارگن.
شونینگدیک جناب اتمر، افغانستان اوتگن 14 ییلده یخشی حکومتچیلیک، مخدر مادهلرگه قرشی کورهشیش و اداری فسادگه مبارزه قیلیش اوچون اونچهلیک کامیاب بولمهگن دیگن.
حساباتلرگه قرهگنده سونگی بیر نیچه ییل مابینیده دنیا جماعهچیلیگی آرقهلی افغانستان حکومتیگه 110 میلیارد اقش دالری یاردم کورسهتیلگن، بیراق تیکشروولرگه کوره، اوشبو مبلغنینگ 20% حقیقی شکلده صرفلنگن.
ایتیلیشیچه، مذکور مبلغنینگ کوپینچهسی سابق حکومت بلند مرتبهلی رسمیلری تامانیدن حیف و میل ایتیلگن.
عین حالده، افغانستان انسان حق و حقوقلری، مدنی جماعهچیلیک، سوز ایرکینلیگی، تعلیم وتربیه ساحهسیده یوتوقلرگه ایریشگن، اما سونگی ایکی ییلده نابرقرارلیکلرنینگ میزانی آشیشی بیلن بو یوتوقلر قولدن بیریلیشی توغریسیده خواطرلر موجود.
شونینگدیک افغانستان دولتی نینگ 14 ییل جریانیده قولگه کیریتگن یوتوقلری خارجی یاردملر توختهتیلگندن کیین جدی معمالرگه روپه ره بولیشی کوتیلهدی.
