هنر در اسارت طالبان؛ روایتی از زنده‌گی یک هنرمند


با عبور از جاده‌یی که زیر حاکمیت جنگ‌جویان گروه طالبان است، به دیدن شاکر هنرجو، در ولسوالی جرم بدخشان می‌روم تا در مورد هنر و کارهای هنری‌اش با او، گفت‌وگو کنم.

پس از جست‌وجوی فراوان، دوستان قدیمی‌اش راه خانه هنرجو را برایم نشان می‌دهند و چشمم به راه خانه‌ او باز می‌شود. او را در یک خانه کاملاً روستایی یافتم. دیوارها نم‌زده بودند و بوی خوش گِل، همه‌جا را گرفته بود. وقتی وارد اتاقش شدیم، اتاق در تاریکی کامل فرو رفته بود. او با مهربانی از جا جست و چراغ اتاق را روشن کرد. با دیدن من و همراهانم معلوم می‌شد که پراز هیجان شده است.

شاکر هنرجو، باشندۀ ولسوالی جرم بدخشان است. چهل سال می‌شود که به ساخت ابزار و آلات موسیقی مشغول است. هنرجو، در ساخت آلات موسیقی چون دمبوره، غیجک و رباب دست هنرآفرین دارد. او در کنار این کار، موسیقی می‌نوازد و آواز می‌خواند.

هنرجو، در این چهل سال‌، فراز و فرودهای زیادی را تجربه کرده است. او می‌گوید که راه رفتن در جادۀ هنر، فراوان کوه و کوتل دارد. گاهی از سوی تندروان تهدید به مرگ شده و گاهی هم آلات موسیقی‌اش از سوی آنان، شکسته شده است.

او می‌گوید، تولیدات هنری‌اش در جامعه فرهنگی بدخشان بازاری ندارد و فقط بخشی از محصولاتش را برای فروش به تاجیکستان می‌فرستد.

این هنرمند در مرکز ولسوالی جرم، زنده‌گی می کند؛ جایی که در چند کیلومتری‌اش پرچم سفیدرنگ طالبان برافراشته شده است.

او می‌گوید، به‌گونۀ پنهانی دمبوره می‌سازد و سپس می‌نوازد و بعد برای فروش آماده می‌کند.

او این کار را از نیاکانش آموخته است. هنرجو با آن‌که در قلم‌رو وحشت طالبان زنده‌گی‌ می‌کند، می‌گوید که تا نفس در دل و تن دارد، از این میراث کهن پاس‌داری می‌کند.

هنرجو می‌گوید که با آمدن طالبان، مردمان این سرزمین با هنر و موسیقی بیگانه شده‌اند و جای عشق و هنر را افراطیت و تحجر پر کرده است. او، تمامی کارهایش را در خلوت خویش و به دور از چشم مردمان فرهنگ‌ستیز انجام می‌دهد. در خلوت خویش دست به ساخت دمبوره می‌زند، در خلوت خویش می‌نوازد و در خلوت خویش آواز می‌خواند.

حضور طالبان، مردمان این بخشی از کشور را افسرده کرده است و چندان توجهی به موسیقی و هنر ندارند. بدخشان، ولایتی که نامش با هنر و فرهنگ گره خورده، از یمن حضور تندروان، با این داشته‌هایش کم کم بیگانه می‌شود.  هنر هنرجو او در سال‌های اخیر غریب‌تر شده است و تنها علاقه‌مندان او، باشنده‌گان آن طرف مرز استند.

هنرجو، در کنار ساختن، نواختن و آواز خواندن، با زرگری، نقاشی و خطاطی نیز آشنایی دارد و ابزارهای موسیقی را با سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی مزین می‌سازد. او می‌گوید، طراحی ابزارهای موسیقی با سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی، نام او را به گوشه و کنار این جهان برده است و مردمان زیادی با او و کارش در بیرون از کشور آشنایی دارند.

به اشتراک بگذارید:
به اشتراک گذاری بر روی facebook
به اشتراک گذاری بر روی twitter
به اشتراک گذاری بر روی telegram
به اشتراک گذاری بر روی whatsapp
به اشتراک گذاری بر روی email
به اشتراک گذاری بر روی print

این مطلب در آرشیو سلام وطندار ذخیره شده است.

اخبار و گزارش‌های سلام وطن‌دار را از شبکه‌های اجتماعی دنبال کنید:

فیسبوک

توییتر

تلگرام