یک پژوهش تازۀ نهاد «برابری برای صلح و دموکراسی» نشان میدهد که دولت افغانستان 9 میلیارد و 91 میلیون دالر را در سال 2014 هزینۀ «منازعه و افراطگرایی خشونتآمیز» کرده است. بر بنیاد این آمار، نزدیک به 25 میلیون دالر، هر روز هزینۀ جنگ شده است.
بر بنیاد آمارهای ارایه شده در این گزارش پژوهشی، این هزینه برابر با 44 درصد تولید ناخالص داخلی، 113 درصد کل بودجۀ سال 1394 و نزدیک به چهار برابر کل درآمد داخلی افغانستان است.
مسؤولان نهاد برابری برای صلح و دموکراسی میگویند که منازعه و افراطگرایی خشونتآمیز در افغانستان، بیشتر بخشهای زیربنا، آموزش و پرورش و صحت را صدمه میزند و بودجهیی که باید در این بخشها هزینه شود، هزینۀ جنگ میشود.
همچنان در این گزارش آمده است که جنگ و ناامنی هزینههایی را به شیوههای گوناگون به بخش آموزش و پرورش تحمیل میکند و سبب کشته و بیجاشدن آموزگاران، کارمندان و دانشآموزان میشود، زیربنای مکتبها را ویران میسازد و به روند آموزشی نیز صدمه میزند.
یافتههای این پژوهش همچنان نشان میدهند که هزینۀ یک سالۀ جنگ در افغانستان، میتواند تمامی شهروندان افغانستان را برای بیش از یک سال تغذیه کند.
ادریس عمرزاد، معاون این نهاد میگوید که در این گزارش به هزینۀ منازعه و افراطگرایی خشونتآمیز در هشت بخش؛ امنیت، ادغام مجدد، جبران خساره، سرمایۀ انسانی و درآمد احتمالی، بهداشت، زخمی و معلول، آموزش و پرورش، ویرانی زیربناها و اثر آن بر توسعه و بیجاشدهگان و آوارهگان جنگها پرداخته شده است.
معاون نهاد برابری برای صلح و دموکراسی میافزاید که این پژوهش درهشت ماه نخست سال 2014 در ولایتهای هرات، بامیان، ننگرهار، فاریاب، کندز، کندهار و کابل انجام شده است و آمارها را از بودجۀ وزارت مالیه گرفته اند. به گفتۀ او، در جریان تحقیق، با مسؤوولان نهادهای امنیتی، شورای عالی صلح و برخی نهادهای دیگر نیز گفتوگو شده است.
بر بنیاد یافتههای این پژوهش در بخش سرمایۀ انسانی و درآمد احتمالی، آمار کشته شدههای نظامی و غیرنظامی در سال 2014، حدود 8699 نفر بوده است که با در نظرداشت درآمد سرانۀ آنها (644.80 دالر)، بیش از 67 میلیون دالر به هزینۀ دولت افزوده است.
در پژوهش نهاد برابری برای صلح و دموکراسی آمده است که به گونۀ میانگین، از هر چهار پناهجو در جهان، یک تن آن شهروند افغانستان است. این گزارش نشان میدهد که در سال روان میلادی، شمار بیجاشدهگان داخلی به 964 هزار تن میرسد که این مسأله گذشته از زیانهای مالی، بیثباتی اقتصادی را نیز در پی دارد.
شاهمحمود میاخیل، رییس انستیتوت صلح ایالات متحدۀ امریکا که حمایت مالی این تحقیق را به عهده داشته است، این هزینه را رقمی بزرگ و تکاندهنده میخواند. به گفتۀ آقای میاخیل، اگر جنگ نباشد و اگر این پول در بخشهای توسعهیی هزینه شود، افغانستان به سرعت رشد خواهد کرد.
از سوی دیگر نجیبه ایوبی، یکی از اشتراک کنندهگان این نشست میگوید که در بخش منازعه و افراطگرایی، هزینههایی نیز وجود دارند که از دید جامعه پنهان میمانند و این پژوهش گوشههایی از این هزینهها را روشن کرده اند.
با این همه مسؤولان نهاد برابری برای صلح و دموکراسی میگویند که با توجه به افزایش ناامنیهای امسال، اگر پژوهش مشابهی را دربارۀ هزینۀ جنگ در سال روان میلادی انجام بدهند، رقم آن خیلی بیشتر از 9 میلیارد خواهد بود.
