سلاموطندار ترماغینینگ قولگه کیریتگن حجتلریده نورستان ولایتینینگ توپلم 1387 اوقیتوچیسیدن یالغوز اوچ اوقیتوچی ساینس مضمونلریده لیسانس حجتی بار، جمله 1378 اوقیتوچیدن 4% ساینس مضمونلریده نیمه عالی تعلیماتده ایگه.
نورستان ولایتی معارف ادارهسینینگ نظارت و تیکشیرو آمری قدرتالله عطایینینگ سلاموطندارگه ایتیشیچه: "ولایت بویلب 24 ریاضی اوقیتوچیسی، 11 ته بیولوژی معلمی، 12 کیمیا مضمونی اوچون، 3 اوقیتوچی فزیک درس لری اوچون و 7 اوقیتوچیسی دری و انلگیس تیلینی درس بیره دیگن معلملر اون تورتینچی صنفنی بیترگنلردن عبارت.
ولایتده متخصص استادلر بولمهگن لیگی اوقوچیلرنینگ روحیگه سلبی تاثیر قویگن لیگی ایتیلهدی. شونینگدیک بو مساله اوقوچیلرنی حاضردن کانکور سیناویده یخشی نمره آلیش اوچون ایشانچسیز قیلگن.
اوتگن ییل ولایتده شرایطگه ماس بولگن 38% اوقوچی کانکور سیناویگه کیرگنلر و بولردن فقط 39% بیلیم یورتلرگه یول تاپگن.
اوتگن ییل اون ایکینچی صنفنی بیتیرگنلردن هفتهگل درویش کانکور سیناویده اشتراک قیلمهگن اوقوچیلردن. اونینگ سوزلریگه کوره، مکتبدهگی اوقیتیش و اورگهتیش تیزیمی بوزیق بولگن لیگی باعث اون ایکینچی صنفنی بیتریب کانکور سیناویگه کیره آلمهگن.
او، قیسقه مدتلی کورسلرنی اوقیگندن کیین کانکور سیناویگه کیریشنی تیلگه آلگن. عالی تحصیلاتگه ایگه بولمهگن ریاضی بولیمینینگ اوقیتوچیسی وحیدالله، مجبوریت یوزهسیدن بو مضوندن تشقری فیزیک و کامپیوتر مضمونلرینی هم درس بیریشنی ایتگن.
وحیدالله گهکوره، ولایت معارف ادارهسی نینگ ییریک قیین چیلیگی متخصص استادلر بولمهگن لیک ده دیر. او، بو معما معارف ریاستی تامانیدن حل ایتیلمهگن حالده، تخصصی بولمهگن بولیملرده درس بیریشگه مجبور لیگینی تیلگه آلگن.
سلاموطندار ترماغینینگ قولگه کیریتگن حجتلریده ولایتنینگ 76% مکتبلری بناگه ایگه ایمس، توپلم 56824 اوقوچیدن چمهسی 43340 نفری یعنی چمهسی 76، آچیق فضاده درس اوقیدیلر.
قدرتالله عطاییگه کوره، حاضر ولایت 234مکتب گه ایگه بو جلمهدن 180 تهسی هنوز زمانوی بناگه صاحب ایمس. شونینگدیک جناب عطایی، بو معما وقتینچهلیک برطرف ایتیلیشی اوچون نورستان معارف ادارهسی جاری ییل 1009مینگ چادرگه احتیاجی بار دیگن.
بیراق، اسدالله حنیف بیر ییل دن بیری افغانستان کابینهسینینگ معارف وزیری اولهراق خذمت قیلیشیگه قره می، بو قیین چیلیک حل ایتیلیشی اوچون هنوزگچه نیمه اساسی ایش قیلگن؟.
معارف وزیرلیگینینگ سوزلاوچیسی مجیب مهردادگه کوره، بوتون افغانستان نینگ 49 -50 % هنوزهم بناگه ایگه ایمس. او، اوقوچیلر کراگه آلینگن اویلر یا – ده چادرلر آستیده درس اوقیدیلر دیگن. جناب مهرداد، بو معما مملکتنینگ باشقه ولایتلریدن کوره نورستانده کوپراق سیزیلهدی دیگن.
اونینگ سوزلریگه قرهگنده، بوتون ولایتلر اوچون 7800 اوقیتیش صنفی قوریلیشینینگ بودجه نظرده توتیلگن، جاری ییلده نورستان ولایتینینگ اوقیتیش تیزیمیگه مخصوص اعتبار قرهتیلشی ممکن.
معارف وزیرلیگینینگ مسووللری، مذکور وزیرلیک یقینده مملکتنینگ اوزاق حدودلریده جایلشگن منطقهلرده 300کانکورگه تیارگرلیک کوریش اوچون صنف قوریب بیرهدی دیگنلر. بو لایحهنینگ مالی بودجهسی امریکا قوشمه ایالتلری (USAID) و آسیا بنیادی(Asia Foundation) تامانیدن توله نیلهدی.
