نشست ریکای ششم امروز در کابل برگزار شد. سی کشور و چهل سازمان بینالمللی و منطقهیی نمایندهگانشان را به این نشست فرستاده اند. وزارت خارجۀ افغانستان از مدتی به اینسو، مشغول فراهم کردن مقدمات نشست ریکا بود. نشست ریکای یک نیز در سال 2005 در کابل برگزار شده بود و اولین ابتکار منطقهیی افغانستان در بخش سیاست خارجی محسوب میشد. نشست ریکای پنج در «دوشنبه» برگزار شد و در آن، ایدۀ «افغانستان مرفه و منطقۀ باثبات» مطرح شد. دستگاه دیپلوماسی افغانستان تا نشست ریکای شش همین موضوع را مورد پیگیری قرار داد.
در تمام نشستهای جهانی و منطقهیی، موضع کابل این بود که ثبات افغانستان به سود ثبات و صلح در منطقه است. افغانستان همیشه به همسایهها گفته است که بیثباتی افغانستان به معنای بیثباتی کل منطقه است. تجربۀ چند دهۀ گذشته این موضوع را ثابت کرده است. در دهۀ هفتاد زمانی که افغانستان در آتش جنگ داخلی میسوخت، آسیای میانه نیز بیثبات شد. جنگ از مرزهای تاجیکستان تا جمهوری چچن و داغستان در روسیه گسترش یافت.
رویکارآمدن طالبان در افغانستان، سبب گسترش جنگ در چچن و داغستان شد. مخالفان اسلامگرای ازبکستان نیز در افغانستان صاحب پایگاه شدند. بیثباتی مرزهای منطقه را درنوردید و حتا به آمریکا رسید. جنگهای پس از سال 2004 نیز منطقه را متاثر ساخت. همین اکنون نیز گروههایی در شمال افغانستان حضور دارند که آرمانشان کشاندن جنگ به قلمرو کشورهای آسیای میانه است. طالبان پاکستانی هم پاکستان را ناامن ساخته اند. ناامنی در پاکستان، سبب نگرانی جهانی شده است. جهان نگران اسلحۀ اتومی پاکستان است که به دست گروههای افراطی نیافتد.
اگر افغانستانی با ثبات داشته باشیم، دامنۀ جنگ از افغانستان و دیگر کشورهای منطقه برچیده خواهد شد. حکومت وحدت ملی در بدو رویکارآمدنش اعلام کرد که افغانستان میتواند پلی باشد میان آسیای میانه و آسیای مرکزی. حکومت وحدت ملی بر این باور بود که افغانستان میتواند نقش مهمی در رشد اقتصادی قارۀ آسیا ایفا کند. آسیای قارهیی است که ظرفیتهای بزرگی برای رشد اقتصادی دارد. منابع مهم آبی و طبیعی جهان در این قاره واقع است. اینها همه ظرفیتهایی بالقوه برای رشد اقتصادی به شمار میرود.
اگر افغانستان منابع انرژی آسیای میانه را به کارخانههای جنوب آسیا پیوند زند و ایران را به چین وصل کند، میتواند سهم بزرگی در رشد اقتصادی آسیا داشته باشد. کارخانههای صنعتی جنوب آسیا از جمله اقتصاد بزرگ هند، به منابع انرژی آسیای میانه نیازمندند. اقتصاد بحرانزدۀ پاکستان هم به انرژی آسیای میانه نیازمند است. بازارهای آسیای میانه نیز پذیرای کالاهای تولیده شده در جنوب آسیا، از جمله هند هستند.
این افغانستان است که میتواند بازار آسیای میانه و منابع سرشار انرژی آن را به هند پیوند زند. ایران از طریق خاک افغانستان میتواند به چین وصل شود. پاکستان با استفاده از خاک افغانستان میتواند از آسیای میانه از جمله تاجیکستان برق وارد کند. کشورهای محاط به خشکۀ آسیای میانه از طریق افغانستان میتوانند به بندرهای آبی پاکستان وصل شوند و با جهان آزاد تجارت کنند. برخی از شرکتهای جهانی نیز خواهان گاز ترکمنستان هستند. هم ترکمنستان و هم شرکتهای که در آنجا سرمایهگذاری میکنند، به افغانستان نیاز خواهند داشت. راه ارزان انتقال گاز ترکمنستان در قلمرو افغانستان خوابیده است. به همین دلیل است که ایدۀ اعمار خط لولۀ انتقال گاز ترکمنستان از طریق افغانستان به پاکستان به میان آمده است. این پروژه به دلیل ناامنی و جنگ تا حال تطبیق نشده است، اما اگر کشورهای منطقه همکاری کنند، حتماً عملی خواهد شد.
نشست ریکای ششم به همین منظور در کابل برگزار میشود. برگزاری این نشست در کابل نشان میدهد که بیشتر کشورهای منطقه، دست کم در سطح نظریه پذیرفته اند که بدون یک افغانستان باثبات منطقه به رشد و بالندهگی اقتصادی نمیرسد. در نشست دوروزۀ ریکا، راههای گسترش همکاریهای اقتصادی و جستوجوی کارشیوههای تطبیق طرحهای کلان، مورد بحث و بررسی قرار خواهد گرفت. کابل که میزبان نشست است، سعی میکند که بحثهای نشست روی برنامۀ چابهار، طرح اتصال هند به آسیای میانه و برنامۀ انتقال برق تاجیکستان به پاکستان متمرکز شود. طرح لاجورد، برنامۀ احیای راه ابریشم و طرح اعمار خط آهن نیز جزء دستور کار نشست ریکا میباشد. برگزاری موفقانۀ این نشست، دستاورد کلانی در تاریخ دیپلوماسی کشور خواهد بود.
