نهاد حمایتکنندۀ رسانههای آزاد افغانستان یا نی، امروز (یکشنبه، 8 جدی/دی) در نشستی خبری در کابل گزارش سالانه و نتایج یک نظرسنجی از وضعیت رسانهها در سال 2019 را نشر کرد.
نتایج نظرسنجی تازۀ این نهاد که در 24 ولایت با 250 خبرنگار انجام شده است، نشان میدهد که بیش از 58 درصد خبرنگاران از سخنگویان نهادهای حکومتی ناخشنودند، 47 درصد به گونهیی رضایت دارند و بیش از یک درصد دیگر آنان، هیچ پاسخی ارایه نکردهاند.
عبدالمجیب خلوتگر، رئیس نهاد حمایتکنندۀ رسانههای آزاد افغانستان میگوید، 39 درصد خبرنگاران از سخنگویان نهادهای امنیتی شکایت داشتهاند که بیشترین شکایت مربوط ریاست عمومی امنیتی ملی و وزارتهای دفاع و داخله میباشند.
نهادهای عدلیوقضایی، ادارههای گمرکات، صحت، شهرداریها، معارف و ریاست اراضی از دیگر نهادهای هستند که خبرنگاران از نحوۀ ارایه و دسترسی به اطلاعات از آنان ناخشنودند.
در این میان ریاست جمهوری کمترین میزان شکایت از سوی خبرنگاران را به خود اختصاص داده است.
در این حال بر بنیاد گزارش سالانۀ نی، در جریان سال 2019 خشونتهای همچون قتل در برابر خبرنگاران در مقایسه به سال پار، 42 درصد کاهش یافته است.
به گفتۀ آقای خلوتگر، امسال 115 رویداد خشونتآمیز در برابر خبرنگاران در این نهاد ثبت شده، که از این میان 10 رویداد آن قتل خبرنگاران و کارمند رسانهییست. از میان 115 رویداد خشنونت به برخی از این خشنونتهای از سوی حکومت رسیدهگی شده است.
آقای خلوتگر میافزاید که از ده رویداد قتل خبرنگاران دو رویداد آن تاکنون از سوی حکومت تعریف ناشده باقی مانده و هشت رویداد دیگر آن به کار خبرنگاری ارتباط داشته است.
رئیس نهاد حمایتکنندۀ رسانههای آزاد افغانستان، علت کاهش خشونت در برابر خبرنگاران را تصمیم رسانهها بر عدم پوشش رویدادهای حملات انتحاری بهگونۀ مستقیم، نبود خبرنگاران در جریان جنگ و کاهش حملات تروریستی عنوان میکند.
به گفتۀ او، اما بازداشت و اختطاف خبرنگاران امسال در مقایسه به سال 2018 افزایش یافته است.
مشکلات درون سازمانی و عدم پیگیری قضایای خشونت برضد خبرنگاران از سوی حکومت از دیگر چالشهای در برابر خبرنگاران به شمار میروند.
نهاد حمایتکنندۀ رسانههای آزاد افغانستان میخواهد که پروندۀهای خشونت بر ضد خبرنگاران از سوی محاکم بینالمللی بررسی شوند و عاملان قتل خبرنگاران به کیفر برسند.
این نهاد از حکومت میخواهد که به منظور دسترسی به اطلاعات مقررۀ وظایف و مسئولیتهای سخنگویان را تصویب کند، گامهای عملی را در راستای کاهش مالیات بر رسانهها بردارد و در زمینۀ حقوق بازنشستگی خبرنگاران مقررۀ تنظیم حقوق خبرنگاران را تعدیل و مورد تطبیق قرار دهد.
نصرت رحیمی، سخنگوی وزارت داخله در این نشست میگوید که از سال 2001 تاکنون 117 رویداد قتل خبرنگاران در این وزارت به ثبت رسیده که از این میان 32 پروندۀ آن به دادستانی راجع شده و عاملان 23 پروندۀ دیگر به کیفر رسیدهاند. به گفتۀ او، 50 پروندۀ دیگر مربوط به گروۀ طالبان میشود.
آقای رحیمی میافزاید که در سال جاری میلادی 88 پروندۀ خشونت در برابر خبرنگاران از سوی کمیتۀ خبرنگاران ثبت شده است.
در این حال در یک نشستی خبری دیگر، دادستانی کل میگوید که از سالهای گذشته تاکنون 80 پروندۀ خشونت در برابر خبرنگران را بررسی و به نهادهای عدلیوقضایایی سپردهاند.
در این زمینه:
افغانستان سومین کشور مرگبار برای خبرنگاران در ۲۰۱۹
