قندوز افغانستان شمالیده طالبلر اوچون اوزیگه خاص اهمیت‌گه ایگه ولایت سنه‌له‌دی. طالبلرنینگ حاکمیتی دوریده اولرنینگ شمالده گی اینگ مهم مرکزی و حربی قرارگاهی قندوزده جایلشگن ایدی. 2001 ییلی 11 سیپتمبر حادثه‌سیدن سونگ امریکا حربی حمله‌لری نتیجه‌سیده طالبلر حاکمیتی قوله‌تیلگنده اولرنینگ قندوزده‌گی حربی قرارگاهی اینگ آخرده نابود ایتیلگن ایدی.
در واقع قندوز طالبلر اوچون شمال ولایت‌لری کلیدی حسابلنه‌دی. جنگریلرنینگ قندوز شهری‌گه اویوشتیرگن حمله‌سی انه شو نرسه نی اثباتلب بیردی. قندوز ولایتی جغرافی نقطه نظردن هم مهم بیر ستراتیژیک موقع گه ایگه. قندوزنینگ شرقیده تخار ولایتی، غربیده بلخ و سمنگان ولایت‌لری، جنوبی‌ده بغلان ولایتی و شمالیده تاجکستان جایلشگن.
آمودریا تاجکستان‌نی قندوزدن اجراتیب توره‌دی. قندوز شهری کمیده اوچ کون جنگریلر قولی‌ده قالگنی‌ده شمال ولایت‌لری بویلب طالبلر مورالی کوچه‌یدی. اوشه کونلرده مذکور جنگریلر بغلان ولایتی نینگ تاله و برفک، سرپل ولایتی نینگ کوهستانات همده تخار ولایتی نینگ خواجه غار ینه بدخشان ولایتی‌نینگ وردوج تومن‌لرینی اشغال ایتگن ایدیلر.
خواجه‌غار تومنی بیر نیچه ساعتدن سونگ و تاله و برفک تومنی بیر نیچه کوندن کیین جنگریلردن تازه لنگن ایدی. اما کوهستانات تومنی هلی هم جنگری لر نظارتیده. قندوزنینگ اجتماعی وضعیتی جنگری طالب‌لرنی اوشبو ولایت‌ده فعالیت آلیب باریشی‌گه زمینه یره‌تگن. اولر نه فقط پشتونلر بلکه اوزبیکلر و تورکمن‌لر آره‌سیدن هم بیر قطار جنگریلرنی اوز صفلری‌گه جلب ایتیش لیککه موفق بولگنلر.
قطار کوزه تووچی‌لر فکریچه طالبلر نه فقط افغانستان بلکه مرکزی آسیانی هم "اسلامی امارت" ترکیبی‌گه کیرتیش‌نی اوزلری گه مقصد قیلیب آلگنلر. سونگی آیلرده سابق اوزبیکستان اسلامی حرکتی جنگری‌لری نینگ شمال ولایت‌لری بویلب جایلشگن لیکلری شونده‌ی تخمینلرنی کوچه‌ییشی گه سبب بولگن. قندوز 1386 ییلدن بیری طالبلرنینگ فعالیت مرکزی‌گه ایلنگن. قندوز شهرینی 28 سیپتمبر کونی وقتینچه‌لیک طالبان نظارتیگه اوتیشی مذکور گروه اوچون کته موفقیت حسابلنه‌دی.
طالب جنگریلرنی قندوزنی اشغال ایتیش جریانیده دولت همده نا حکومت اداره‌لر و موسسه‌لرنی اوتگه یاندیریشی، عادی اهالینی قتل ایتیشی همده دولت و اهالی مال ملک‌لرینی تالان تاراج ایتیشلری مذکور گروه اوچون هم سیاسی همده اخلاقی جهت‌دن کته بیر شکست حسابلنه‌دی. مادامی که دولت حربی کوچلری قندوزنینگ اطراف حدودلرینی جنگریلردن تازه‌له‌مه‌گن تقدیرده مذکور ولایت‌‌نی دولت کوچلری اوچون آغیریق بیر نقطه‌گه ایلنیب قاله دیگن‌گه اوخشه‌یدی.
قطار تحلیلچیلر دولت‌نی اوز وقتیده قندوزده‌گی طالب‌لرنی نابود ایتیش اوچون اوز وقتیده حربی عملیات‌لر اوتکزمه‌گنی، مذکور ولایت اداره‌لری‌گه وطن پرور انسانلرنی تعیینله‌مه گنی‌نی قندوز مرکزینی جنگریلر قولیگه اوتیش‌گه آلیب کیلگن اساسی عامل‌لردن دیدیلر.
فاریاب وضعیتی
بوندن تخمینن ایکی آی آلدین جنگریلر فاریاب ولایتی نینگ بیر قطار ستراتیژیک منطقه‌لری جمله‌دن قرایی، آستانه بابا همده قیصار و المار تومنلری‌نینگ اکثریت حدودلرینی اشغال ایتگن ایدیلر. اوشنده فاریاب‌نینگ بیر قطار تومنلری طالبلر اشغالی‌گه اوتیشی خوفی موجود ایدی. افغانستان جمهور رییسی بیرینچی اورین باسری جنرال عبدالرشید دوستیم طرفیدن بیواسطه باشقریلگن حربی عملیات‌لر نتیجه‌سیده فاریاب جنگریلر قولیگه اوتگن حدودلر قیته آزاد ایتیلگن ایدی. اینیقسه قیصار تومنیده کمیده تورت ییلدن بیری طالبلرنینگ مهم مرکزلری گه ایلنگن حدودلر جمله‌دن شاخ، غوره کبی منطقه‌لر دولت کوچلری نظارتی گه اوتگن ایدی.
جنرال دوستیم فاریاب نی ترک ایتیب، دولت حربی کوچلری اوز اصلی قرارگاه‌لریگه قیتیشلری‌دن بیر نیچه کون اوتر اوتمس طالبلر فاریاب نینگ ایریم حدودلرینی قیته قولگه کیریتدیلر. اوشبو وضعیت فاریاب‌ده اهالی روحیه‌سی‌گه سلبی تاثیر اوتکزگن ایدی. قندوز حادثه‌سیدن فاریابده‌گی جنگریلر میزان آیی‌نینگ اون ایکینچی سیگه اوتر کیچه‌سی اوچ تاماندن ولایت مرکزی میمنه شهری‌گه هجوم اویوشتیرگن ایدیلر.
اولرنینگ حمله‌لری دولت حربی کوچلری و محلی اهالی مقاومتی گه دوچ کیلیب شکست لنگن ایدی. میمنه شهریده طالبلر هجوملرینی قه‌یتریشده فاریاب ولایتی اهالی‌سی‌نینگ کته رول اوینه گنی ایتیله‌دی. ناتو کوچلری حربی طیاره‌لری هم تونده بیر نیچه بار جنگریلر موضع‌لری‌گه هجوم قیلگن ایدی. میمنه شهری نیگه جنگریلر نظارتیگه اوتمه‌دی؟ قندوز شهری‌نینگ طالبلر اشغالی‌گه اوتیشی فاریاب ولایتیده جنگریلر مورالی‌نی آشیرگن بولسه – ده، فاریاب اهالی‌سی‌نی طالبلر هجوملری خطری توغری‌سیده اویغاتگن ایدی. فاریابلیک‌لر اوز شهرلرینی اوزلری حمایت ایتمه‌گن تقدیرده قندوز تقدیری بیلن روپه ره بولیشلرینی یخشی انگله‌گن ایدیلر. میمنه شهری‌گه هجوم اویوشتیریلمسدن بیر کون آلدین یوزلب کیشی فاریابلیک‌لر شهرده توپلنیب شهرنی مدافعه ایتیشلری باره‌سیده اوزارا کیلیشیب آلگن ایدیلر. اولر اوشه کون نینگ اوزیده شهر بیلباغیده جالشیب طالبلر هجومی‌نی قیتریش اوچون جدی تیارگرلیک کورگن ایدیلر. اهالی نینگ طالبلرگه قرشی بیردملیگی‌نی تاملنشده "جنبش" و "جمعیت" حزب‌لری نینگ مهم رول اوینه‌گنی تاکیدلنه دی.
جنگریلرگه قرشی قوراللنگن محلی اهالینی طالبلر حمله‌لرینی آرقه‌گه قیتیریب گینه قالمه بلکه اولرنی شهر‌نینگ اطراف حدولری‌گه چه تعقیب ایتگنلر. ییرلیک اهالی تامانیدن میمنه شهرینی جنگریلر هجوملری برابریده حمایت ایتیلیشی طالبلرگه قرشی کوره شده مملکت بویلب اساسی بیر اورنککه ایلندی.
اوشندن سونگ مملکت نینگ ایریم حدودلری جمله‌دن بغلان ولایتیده محلی اهالی اینیقسه بیلیم یورت اوقیتووچیلری‌گه‌چه قوراللنگن لیکلری باره‌سیده خبر بیریلدی. طالبلر مفکوره‌سی‌گه ضد اهالینی جنگ میدانیده طالبلرگه قرشی پیدا بولیب فعاللشگنی مهم بیر حادثه سنه‌له‌دی. ایندی دولت‌نی مذکور کوچلرنی ترتیب انتظام گه سالیب اولردن حمایت ایتیشی اساسی بیر مساله سنه‌له‌دی.
