.jpg)
این روزها در کابل بازیهای عجیبی در جریان است. اما اکثریت بازیگران به این نکته متفقاند که سرنوشت این بازیها به صورت عجیبی به شانس و اقبال بسیار ضعیفی وابسته است.
بازیهای سیاسی در حال حاضر عمدتاً با یک پیشفرض قدیمی و به خیال خوبِ روزهای خوش گذشته پیش میرود؛ روزهایی که آمریکاییها خیال رفتن نداشتند و نام دیگر جریان طالبان برای غربیها تروریستان آشتیناپذیر بود که تا فرجام بایستی با آنها جنگید و از دموکراسی دفاع کرد. اما بازی تغییر کرده و این امر شانس برگزاری انتخابات ریاست جمهوری را بسیار ضعیف ساخته است، با وصف آن که احتمال برگشت طالبان کام همه بازیگران را تلخ میکند حتی از رئیس جمهور را که در صورت برگزاری انتخابات ریاست جمهوری از اقبال بلندی برای پیروزی برخوردار است.
با این وجود، جناحهای سیاسی با یک شانس ضعیف دل به دریا زدهاند، اما در این میان حزب جمعیت که بیشتر از دیگران در غرولند شهره است، حال دیگری دارد. بازیگران قدرتمند در جمعیت با فرارسیدن فصل انتخابات بار دیگر دست به گریبان شدهاند.
در واپسین نشست، جمعیتیها نزاع بر سر پوستین را آغاز کردند. رسیدن به ریاست حکومت از آرزوهای کهنۀ جمعیت، دستکم در سالهای پس از فروپاشی طالبان بوده است. نامزدان حزب جمعیت در انتخاباتهای گذشته شانس خود را آزمودند، اما به نتیجۀ قابلقبولی دست نیافتند. این وضع گروهی از جمعیتیها را به نتیجۀ مأیوسکنندهیی رسانده است؛ نتیجهیی که سالها پیش مارشال فهیم، دکتر عبدالله عبدالله و یونس قانونی کماکان آن را پیشبین بودند و با این سنجش در انتخابات ریاست جمهوری سال 2009 مارشال قسیم فهیم در کنار کرزی ایستاد، همانگونه که پیش از آن احمدضیاء مسعود چنین کرده بود و در سال 2014 نیز بار دیگر احمدضیاء در کنار غنی ایستاد.
.jpg)
نوار صوتییی که از محمدیونس قانونی در شبکههای اجتماعی منتشر شده نشان میدهد که شمار زیادی از جمعیتیها به صورت شگفتی به این نتیجه دست یافتهاند که رسیدن به رأس هرم قدرت محال است. یک منبع به نگارنده میگوید که در واپسین نشست اعضای برجستۀ جمعیت، سخن بر این محور مطرح شده که «چه کسی به عنوان نامزد حزب جمعیت معرفی شود؟» و در گرمای گفتوگوها به صورت شگفت، عطامحمد نور که به امپراطور شمال معروف است و بسیاری از اعضای جمعیت به ثروت این مرد در پیکارهای انتخاباتی دل بستهاند، مسیر جلسه را منحرف کرده است. آقای نور میگوید که پولی برای مصرف ندارد و در انتخابات گذشتۀ ریاست جمهوری نزدیک به 50 میلیون را خرج کرده و بساطش خالیست. در همین نشست، محمدیونس قانونی طرح دیگری را با این حجت که رسیدن به رأس قدرت محال است، سازش و تشکیل تیم با محمدحنیف اتمر را پیشنهاد میکند.
استدلال قانونی اینست که محمدحنیف اتمر با طرح تغییر نظام که از خواست جمعیت بوده، موافق است و غنی هیچ انعطافی در این زمینه از خود نشان نداده است. گروهی از اعضای جمعیت با پیشنهاد قانونی موافقت میکنند و گروه دیگر مخالفت. در این میان صلاحالدین ربانی استدلال میکند که جمعیت با محمدحنیف اتمر گذشتۀ پرتنشی داشته و نباید با او کنار آمد.
در این جلسه احمدضیاء مسعود با اعتراف این که در گذشته مرتکب اشتباه سیاسی شده، از طرفهای منازعه میخواهد که با هم برای تشکیل یک تکت انتخاباتی آشتی کنند؛ اما این خواسته پاسخی نمییابد.
روزگاری شماری از جمعیتیها اتمر را به نام مرد ساطور به دست میشناختند و پس از گلولهباران نیروهای امنیتی بر اعضای جنبش رستاخیز تغییر و انفجار در مراسم خاکسپاری جنازۀ محمدسالم ایزدیار که در آن رهبران برجستۀ جمعیت اسلامی حضور داشتند، جمعیت اعلامیهیی منتشر کرد و این اعلامیه توسط رئیس این حزب صلاحالدین ربانی قرائت شد. یکی از خواستهای جمعیت اسلامی برکناری محمدحنیف اتمر، مشاور وقت امنیت ملی از مقامش بود و در اعلامیه اتمر به گونۀ ضمنی به سازماندهی حمله بر مراسم خاکسپاری سالم ایزدیار متهم شده بود. آقای ربانی با تذکر مواد فوق گفته است، در صورتی که محمدیونس قانونی با اتمر باشد، او پیشنهادی از جانب محمداشرف غنی دریافت کرده است. این امر به تنش میانجامد که بخشی از آن به وضوح در نوار صوتی نشرشده از آقای قانونی انعکاس یافته است.
.jpg)
در این جلسه احمدضیاء مسعود با اعتراف این که در گذشته مرتکب اشتباه سیاسی شده، از طرفهای منازعه میخواهد که با هم برای تشکیل یک تکت انتخاباتی آشتی کنند؛ اما این خواسته پاسخی نمییابد. در این نوار صوتی، محمدیونس قانونی استدلال میکند که اتمر به تغییر نظام قانع است، اما دستکم این تغییر را ساختار فعلی به حکم قانون اساسی نمیپذیرد. اما این که محمدحنیف اتمر به وعدۀ کذایی خود وفا خواهد کرد یا خیر، زمان پاسخ خواهد داد، اما تجربه نشان داده است که محمداشرف غنی با تعهد مشابه زیر نظر جامعۀ بینالمللی پایبند نبوده است.
گفته شده است که در میان اعضای جمعیت بیشتر از همه دکتر عبدالله غریب است و هیچکس در مورد او دل خوشی ندارد، اما اتفاقهای اخیر میتواند به روی عبدالله دریچۀ بخت را باز کند، مشروعیت سیاسی او را برگرداند و یحتمل به عنوان نامزد حزب جمعیت وارد معرکه شود. البته با در نظرداشت این که شماری از اعضای حزب جمعیت به دلیل حسابهای شخصی با دکتر عبدالله هیچگاه کنار نخواهند آمد.
از جانب دیگر این احتمال نیز مطرح است که جمعیت هیچگونه نامزدی در انتخاباتی ریاست جمهوری نداشته باشد که میتواند سرآغاز زوال این حزب از میدان سیاست باشد. به هر حال غنی هنوز با هیچ فردی در مورد معاون اول خود به توافق نرسیده، اما گفتوگوها را با حزب جنبش در این زمینه آغاز کرده است؛ با این وصف این کرسی میتواند لقمۀ تحریصکنندهیی برای هر یکی از اعضای ناراض جمعیت اسلامی باشد که در کمین فرصت نشستهاند.
