سوزلر شاعر الیکسا ندر بلوک « بیزکائینات نی کیزیب اوزاق یوردیک، نهایت، قهیتیب کیلگنیمیزده بیزنی تنیمه دیلر» دیب یازگن ایدی، اوز شعرلریدن بیریده. جهانگشته تورکی سوزلر حقیده هم عیناً شوندهی دییش ممکن.
تورکی تیللردن تورلی دورلرده، تورلی سببلر گه کوره باشقه تیللرگه اوتیب، اوزلشیب کیتگن قنچه – قنچه سوزلر تورلی – تومن اوزگریشلرگه اوچرهب، تکرار اصل ایگهلریگه قیتیب کیلگنده، اوز سوزلرینی تنیمه گنلر، بو سوزلرنی ینگی کورینیشده قبول قیلیب، ایشلته ویرگنلر و بوندهی سوزلرنی مطلق تورکی ایکنلیگی گه فکر هم قیلمهگن لر.
مثلاً: «اتاق»، «آسمان»، « توشک»، «قروت»، «کاپیسا»، «قالین»، «بیراق» کبی سوزلر عیناً فارس – دری تیلیگه خاص کورینهدی. حال بوکه اولر اصلی تورکی سوزلر بولیب، فارس تیلیگه اوزلشیب کیتگن.
بوندای سوزلرنینگ اصل نیگیزیگه دقت قیلینه دیگن بولسه، اتاق- اوتراق (نشیمن)، آسمان – آسمه (آویزان)، توشک – توشه ماق ( هموار کردن)، قروت – قوروق (خشک)، کاپیسا – کپه سای (درهء چیله مانند)، قالین – قلین ( زخیم)، بیراق – بیلیناق (نشانه) بولگنی گه ایشانچ حاصل قیلهسیز. ینه شوندای سوزلر بار که اولرنی کوریب تورکی سوز بولگنی گه اصلا ایشانگینگیز کیلمه یدی.
حال بو که بو سوز لر تورک – اوزبیک تیلیگه عاید توب سوزلر دیر. مثلاً: آقا، من، او، هرکس، خانم، هوتو، قیچی، برابر، قاچاق، منتو، قاشق، بشقاب، قابلی، قورمه، بابه و باشقه لر… قوییده عیناً فارس – دری تیلیگه عاید بولیب کورینگن منه بو سوزلر: آماج، کنکاش، تمبر، گزمه اصلی ده صاف ترکچه – اوزبیکچه سوزلر دیر.
اما اولر فارس – دری تیلیده کینگ ایشله تیلگنی طفیلی فارسچه سوزلر دیک بولیب توییلهدی. ترکی تیللر عایلهسیگه منسوب بولگن اوزبیک تیلینینگ لغت بایلیگیده ینه شوندی سوزلر بار که اولرنی مطلق پشتو تیلیگه عاید دیب تصورقیلیش ممکن. اما بوندهی سوزلرنی ایککی لنمسدن اوزبیکچه سوزلر دییشگه علمی اساسلر موجود.
مثلاً: جرگه، (جرغه)، ولس (اولوس)، لوی ( لو- بویوک)، تکل ( تک ایل)، کنر (گونر)، شاغلی ( شاه اوغلی)، جیگدلک (جیده لیک)، خان (خن،هون)، انا (آنه)، اتن (آتماق)، خیل (ایل)، کوچی (کوچماق) و باشقه لر… پشتو تیلی تمانیدن اوزلشتیریب آلینگن بو تورکی سوزلر پشتو تیلی ترکیبیده هم اوز معنی سینی سقلیب قالگن. اگرده بو ساحهده کینگراق تدقیقات ایشلری آلیب باریلسه، بوندهی سوزلر سیرهسی ینهده کینگیشی ممکن.
