سر انجام پس از 10 سال ایران و کشورهای«1+5» به توافق هستهیی دست یافتند. بر اساس این توافق ایران قادر به ساخت و تلاش برای دستیابی به سلاح هستهیی نخواهد بود. این کشور بر بنیاد توافق به دستآمده دوبرسوم سانترفیوژهایش را ذخیره کرده و باید 98 درصد یورانیم غنیشدهاش را کنار بگذارد.
بارک اوباما رییس جمهور آمریکا پس از توافق، در اظهاراتی گفت که اکنون گانکرس این کشور وقت کافی برای بررسی توافق هستهیی دارد. او میگوید که این توافق تمام راههای رسیدن احتمالی ایران به سلاحهای هستهیی را مسدود کرده است. آقای اوباما از این توافق به عنوان توافقی «منطقی و قدرتمندانه» یاد کرد.
با این حال او از دوام برخی محدودیتها بر ایران تا مدت 25 سال یادآورد شد و گفت که در این مدت بازرسان آژانس بینالمللی اتمی به تمام مکانهای مظنون دسترسی خواهند داشت. اوباما میگوید، تحریمها علیه ایران به گونۀ تدریجی لغو خواهند شد.
رییس جمهور آمریکا افزود که هر اقدام کنگره برای جلوگیری از اجرای موفقیتآمیز این توافق را وتو میکند. او همچنان خاطرنشان ساخت که بدون این توافق، خاورمیانه با خطر جنگ روبهرو بود و گفت، آمریکا با کشوری به توافق رسیده که 25 سال دشمن «قسمخوردهاش» بوده است.
اوباما همچنان افزود که ایران به خاطر لغو کلی تحریمها باید به وعدههایش عمل کند.
به گفتۀ اوباما ایران قادر به ساخت سلاح هستهیی بود و اکنون با توافق به دستآمده قادر به این کار نخواهد بود.
حسن روحانی، رییس جمهور ایران نیز در اظهاراتی، از آغاز صفحهیی جدید در حل معضلات جهان خبر داد و گفت که از این پس چالشهای بزرگ جهانی به گونۀ آسانتری حل خواهند شد.
آقای روحانی گفت که خوشحال است پس از 23 ماه مذاکره با کشورهای پرقدرت جهان به توافق رسیده اند.
آقای روحانی افزود که حفظ فناوریها و فعالیت هستهیی، لغو تحریمها، لغو قطعنامههای شورای امنیت و خروج پروندۀ ایران از این شورا از اهداف عمدۀ ایران در این مذاکرات بود که در توافق به دستآمده، ایران به تمام این اهداف رسیده است.
او میگوید که اگر طرفهای مقابل به توافق پابند باشند، ایران نیز به آن متعهد خواهد بود. روحانی همچنان از این توافق به عنوان یک آزمون یاد کرد و گفت، اگر این توافق نتیجۀ مثبت بدهد؛ بیاعتمادی میان کشورهای طرف و ایران از بین خواهد رفت.
رییس جمهور ایران خطاب به کشورهای منطقه گفت که امنیت منطقه امنیت ایران است. او همچنان افزود: «ما در پی سلاح کشتار جمعی نبودیم و نخواهیم بود، روابط ایران با کشورهای منطقه امروز در صفحهیی جدید قرار خواهد گرفت و ما خواهان اتحاد در منطقه هستیم».
فدریکا موگرینی، رییس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا در کنفرانس خبری پس از چاشت امروز (23 سرطان/تیر) در وین این روز را روزی تاریخی عنوان کرد. او افزود که وزیران خارجۀ کشورهای عضو گروه 1+5 و ایران امروز روی متن برنامۀ مشترک توافق کرده اند.
خانم موگرینی میگوید که تصمیمهای تاریخی آسان نیستند و با وجود تمام فراز و نشیبها سر انجام بر دشواریها فایق آمده اند. او همچنان گفت که ایران بر بنیاد این توافق تحت هیچ شرایطی در پی ساخت سلاح هستهیی نخواهد بود.
رییس سیاست خارجی اتحادیۀ اروپا توافق به دست آمده را «خوب» خواند و گفت که این توافق پایان کار مشترکشان با ایران و کشورهای عضو گروه 1+5 نیست.
محمدجواد ظریف، وزیر خارجۀ ایران نیز که سخنران بعدی بود گفت، آنچه را که دنیا به آن امید بسته بود به سرانجام رسانده اند. او نیز در سخنانش از پایان اختلاف ده ساله یاد کرد.
آقای ظریف خاطرنشان ساخت که توافق به دستآمده سبب لغو تحریمهای سازمان ملل و تحریمهای یکجانبه و چند جانبه خواهد شد.
گفته میشود لغو تحریمها پس از 4 یا 8 ماه بر زندهگی مردم تأثیر خواهد گذاشت.
محمداشرف غنی رییس جمهورافغانستان و بشار اسد رییس جمهور سوریه از جمله نخستین افرادی اند که از توافق هستهیی ایران با کشورهای 1+5 استقبال کرده اند.
پس از نهاییشدن و ایجاد این توافق به صورت قطعنامه در شورای امنیت، عملیشدن وعدههای آمریکا، اروپا و ایران و پس از اقدامات ایران همزمان با لغو تحریمها زمان عملیشدن آخرین مرحله از توافق یعنی اجرای کامل آن میرسد.
