بوگون 21- فبروری، مدنیت و تیل بیرگهلیگیگه یاردم بیریش نیتده یونسکو تامانیدن آنه تیل خلق ارا کونی صفتیده ناملنگن.
افغانستان نیچه ملیتلی و تورلی تیللر صحبت قیلینهدیگن بیر مملکت دیر. بیراق، یشاوچیلردن بیرقطارینینگ ایتیشیچه، حاضرگچه مملکتده اوچینچی رسمی تیللرگه دولت تامانیدن دقت قیلینمهگن و فارسی و پشتو دن باشقه تیللرگه صحبت قیلهدیگنلر، ایسلنگن ایکی تیلگه درس اوقیب و ایریم پیتلر صحبت قیلیشگه مجبور دیر.
افغانستاننینگ اساسی قانونی 16- مادهسیده کیلیشیچه، فارسی و پشتو مملکتنینگ بیرینچی و ایکینچی رسمی تیللری دییلهدی و باشقه اوزبیکی، ترکمنی، پشهیی، نورستانی و پامیری مملکتنینگ تورلی منطقهلری نقطهی نظریدن اوچینچی رسمی تیل سنلهدی.
شوندهی بیرحالده، اوچینچی تیللرگه سوزلهیدیگنلر دولت تامانیدن آنه تیللریگه دقت قیلینمهگنیدن شکایت قیلهدیلر.
بیراق، علمی اکادمیه اوزبیکی دیپارتمنت اعضاسی امان ضیایینینگ ایتیشیچه، اوزبیک بالهلری باشقه تیلگه درس اوقیماققه زورلنهدی و عین حالده، اوز تیللری توغریسیده هیچ نرسه بیلمهیدیلر.
جناب ضیاییگه کوره، معارف وزیرلیگی تامانیدن اوزبیکی کتابلر چاپ ایتیلگن، بیراق دولت تورلی بهانهلرنی قیلیب حاضرگهقدر اوشبو کتابلرنی بیر نیچه منطقهدن باشقه ییرلرگه ترقهتمهگن.
عین حالده، امان ضیایی، دولتدن اوزبیکی تیل رواجلنیشیگه خاص دقت قیلیشینی طلب قیلهدی.
پامیری تیلنی تیریک سقلش اوچون کورهشهدیگن علمی اکادمیهنی باشقه بیر اعضاسی خیرمحمد حیدرینینگ ایتیشیچه، حاضرگهقدر اوشبو تیلگه هیچ بیر کتاب یازیلیب و یا-ده چاپ ایتیلمهگن.
جناب حیدری گه کوره، اوتگن ییللرده یالغیز پامیری تیل الفباسی، تیل دستوری و پشتو تیلی بیلن پامیری تیلنی ماسلشتیرهدیگن کتابلر یازیلیب ترقهتیلگن.
جناب حیدری، دولتدن مملکتده پامیری تیلده سوزلهیدیگنلر اوچون آنه تیللریگه اورگهنیش و اوقیشگه زمینه یرهتیشینی سورهیدی.
عین حالده، 20 ییلدن آرتیق پشهیی تیل یوکسلیشی خصوصیده فعالیت قیلگن لاموالنینگ ایتیشیچه، یونیسف و معارف وزیرلیگینینگ یاردمیده حاضرگهقدر پشهیی تیل و مدنیتی توغریسیده 22 جلد کتاب یازیب و چاپ ایتیشگه مؤفق بولگن.
جناب لاموال گه کوره، پشهیی تیلگه بیرینچی صنفدن 10- صنف گچه مکتب کتابلری یازیلیب چاپ ایتیلگن، بیراق حاضرگچه ترقه تیلمهگن.
آنه تیلی خلق ارا کونی، 1952- ییلده بنگلهدیشنینگ حاضرگی باشکینتی داکا شهرینینگ ایریم بیلیم یورتلرینی اوقووچیلری تینچلیکده اعتراض بیلدیریب و پولیس تامانیدن اوققه توتیلگن بیرچاغده، ناملنگن.
سابق زمانده شرقی پاکستان دییلگن داکا شهرینینگ ایریم بیلیم یورتلرینی اوقووچیلری، «اردو تیلی یانیده» بنگالی تیلی هم پاکستاننینگ ایکینچی رسمی تیلی صفتیده تانیلیشی توغریسیده سعی و حرکت قیلگن ایکنلر.
پاکستاندن بنگلهدیش ایرکینلیگینی آلگندن سونگ، اوشبو مملکت ایستهگی اساسیده، یونسکو تشکیلاتی بیرینچی مرته 1999- ییل، 17- نوامبرده، 21- فبروری نی آنه تیلی خلق ارا کونی صفتیده رسمیت بیردی.
