.JPG)
افغانستان دولتیگه قرشی جنگ قیلیب کیلگن حزب اسلامی نامیدهگی حربی گروه رهبری گلبدین حکمتیار شنبه کونی افغانستان شرقیده چیقیش قیلدی. تقریباً ییگیرمه ییلدن بیری اهالی کوزیدن غایب بولگن افغانستان نینگ سابق جهادی گروهلری رهبرلریدن گلبدین حکمتیار شنبه کونی مملکت شرقیده جایلشگن لغمان ولایتی مرکزی مهترلام شهریده چیقیش قیلدی. شونینگدیک او جلال آباد شهریگه باریب جایلشدی. یقین کونلر ایچیده گلبدیننی پایتخت کابلگه کیلیشی کوتیلهدی.
حکمتیار و او باشقریب کیلگن حربی گروه افغانستانده یوز بیرگن ایچکی نزاعلرده کتّه حصه قوشگن. او بوندن تخمیناً 6 آی آلدین افغانستان دولتی بیلن تینچلیک بیتیمی امضالب دولتگه قرشی جنگ قیلمس لیگینی اعلان ایتگن ایتدی. اوشبو بیتیم اساسیده حزب اسلامی نینگ کمیده 50 کیشی اعضالری کابل تورمهلریدن آزاد ایتیلدی.
حکمتیار و اونینگ طرفدارلرینی جنگ و نزاعدن واز کیچیب تینچلیک جریانیگه قوشیلیشی اوزیگه خاص اهمیتگه ایگه. حکمتیار لغمانده قیلگن چیقیشیده افغانستاندن جنگ و جهاد دوری بیتگنینی تاکیدلب دولتگه قرشی اوروشه دیگن باشقه قوراللی گروهلرنی هم اوروشدن واز کیچیب اوز برنامهلرینی سیاسی یوللر آرقلی عملگه آشیریش اوچون سعی و حرکت آلیب باریش لیککه چقیرگن ایدی.
اما بو آره ده حزب اسلامی نینگ تینچلیک جریانیگه قوشیلیشی مملکتده برقرارلیک تأمینلنیشیگه کومک قیلهمی؟ هر حالده اوشبو سوالگه زمان اوتیشی انیق راق جواب بیره آلهدی. بیراق حکمتیار بیلن دولت اورتهسیده امضالنگن تینچلیک بیتیمیده حزب اسلامی نینگ قورال اسلحهلری تقدیری بارهسیده بیران نرسه دییلمهگن. حکمتیارگه وفادار جنگریلر قورال – اسلحهلری اولر اختیاریده قالهمی؟ اوشبو اسلحهلر اولر قولیده قالگن تقدیرده مذکور جنگریلر قهییرلرده مملکتده تینچلیکنی تأمینلش اوچون قندهی عمل قیلیشلری ممکن؟ بو سواللرگه هلی گچه جواب بیریلمهگن.
حزب اسلامی افغانستان نینگ اوزاق اوتمیشگه ایگه حربی – سیاسی تشکیلاتلریدن حسابلنهدی. مذکور تشکیلاتنی جهاد ییللریده اینگ کوچلی و کتّه حربی امکانیتلرگه ایگه بولگنی هیچ کیم گه سر ایمس. داکتر نجیبالله حاکمیتی قولهتیلگنیدن سونگ هم حزب اسلامینی ایچکی نزاعلرده کته رول اوینب مینگلب کیشی بیگناه اهالی نینگ هلاکتیگه سبب بولگن اساسی عامللردن بیری ایکنی ادعا قیلینهدی.
گلبدین حکمتیار رادیکال فکرلی رهبرلردن سنلهدی. اونینگ افغانستان شرقیده قیلگن چیقیشلری تورلی عکس صدالر اویغاتدی. حکمتیار لغمانده ایراننی او ییردهگی سنی مذهبلی مسلمانلرگه مسجد قوریش لیککه رخصت بیر مسینی بیلدیریب، افغانستانده ایسه مذکور دولت تامانیدن حمایت ایتیله دیگن قطار تلویزیونلر فعالیت آلیب باره یاتگنیگه اشاره قیلدی.
.JPG)
عین حالده او قطار ییتکرمهلرنی تنقید ایتیب مذکور اخبارات واسطهلرینی مملکتده نفاق و جنگلرگه سبب بوله یاتگنینی دعوا قیلدی. حزب اسلامی رهبرینینگ بو گپلری دولت همده ییتکرمهلر اهالیسی تامانیدن جدی بیر شکلده قرهلندی. بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ افغانستاندهگی سیاسی وکالتخانهسی هم حکمتیارنینگ اوشبو چیقیشی بارهسیده ناراضیلیک اظهار ایتدی.
حکمتیار نینگ سونگی چیقیشلری افغانستان ایچکریسیده ایریم مدنی تیورهکلر جملهدن انسان حقلری بوییچه فعالیت آلیب باره دیگن تشکیلاتلر نینگ تشویشلنتیرماقده. اگرچه حزب اسلامیگه تیگیشلی منبعلر حکمتیارنینگ سوزلری سؤ تعبیر ایتیلگنینی تأکیدلهماقدهلر.
سوز و مطبوعات ایرکین لیگی افغانستان اساسی قانونیده آچیق بیر شکلده کفالتلنگن و سونگی ییللر آره سیده ییتکرمهلر همده سوز ایرکین لیگی افغانستانده حکم سوره دیگن دموکراتیک تیزیم نینگ اینگ مهم یوتوقلریدن سنهلهدی. گلبدین حکمتیارنی اوزاق ییللردن بیری افغانستانده حکم سوره دیگن سیاسی و اجتماعی وضعیتدن بی خبر لیگی اونی جماعه نینگ تورلی قتلملری اینیقسه مدنی جماعه چیلیک عکسالعملی گه آلیب کیله دیگن سوزلرنی تیلگه آلیشی باعث بولگن.
او ایندی مملکت نینگ سیاست میدانیده ایسکی کوزقرهشلری بیلن فعال رول اوینه آلمهیدی. حزب اسلامی و اونینگ رهبریتی بیرینچیدن افغانستانده دمومکراتیک شرایطده اوزیگه خاص اهمیت کسب ایته دیگن ینگی قدریتلرنی بیلیشی و اوزینی اوشبو شرایط بیلن هماهنگ قیلیشی لازم. عکس حالده جماعهچیلیک نظریدن چیتده قالیب کیتیشی مقرر.
حکمتیار نینگ ایسکی رقیبلری بوکون مملکت نینگ سیاست میدانیده اونینگ اساسی رقیبلری بولیب قالهدی. اونینگ سونگی چیقیشلری اینیقسه ایرکین ییتکرمهلرگه قیلگن هجومی بیرینچی بولیب جمعیت اسلامی حزبی و مرحوم احمدشاه مسعود گه وفادار مدنی و سیاسی سیمالر تامانیدن جدی عکسالعمللرگه روپه ره بولدی.
گلبدین حکمتیار کیم؟
او 1326 – هجری قویاش ییلی قندوز ولایتیده دنیا گه کیلگن. آز وقت کابل پوهنتونی نینگ انجنیرلیک فاکولتهسیده تحصیل آلیب حکومتگه قرشی فعالیت آلیب بارگنی باعث پاکستانگه قاچیب بارگن. جهاد دوریده پاکستانده توریب او رهبرلیک قیله دیگن حزب اسلامی دنیا نینگ 70% کومکلرینی قولگه کیریتگن. حکمتیار بیرقطار ضیالیلر، ژورنالستلر و بیلیملی شخصیتلرنی ترور قیلگن لیککه متهم.
گلبدین مجاهد گروهلر آرهسیده احمد شاه مسعود نینگ اساسی رقیبی و حتی دشمنی حسابلنردی. داکتر نجیبالله حاکمیتی قوله تیلگنیدن سونگ مجاهدلر حکومتیده باش وزیر صفتیده تعیین ایتیلگن اما عملده اوشبو لوازمنی باشقرمهگن. کابلده روی بیرگن جنگلر نینگ بیر تامانیده حکمتیار تورگنی اوچون اونی پایتختنی ویران ایتیلیشیگه سبب بولگن قانلی اوروشلر عاملی ایکنی تاکیدلنهدی.
او طالبلر حاکمیتی دوریده بیر نیچه ییل ایرانده قالدی. طالبلر حاکمیتیدن سونگ بوکونگه قدر نا معلوم جایلرده قالیب افغانستان دولتی، امریکا و ناتو کوچلریگه قرشی جنگلرنی باشقریب کیلدی. گلبدین حکمتیار آتی سونگی ییللرده بیرلشگن ملتلر تشکیلاتی نینگ قاره رویخطیدن جای آلگن ایدی. افغانستان دولتی بیلن تینچلیک بیتیمینی امضالهگنیدن سونگ اونینگ آتی اوشبو رویخطدن آلیب تشلندی.
