از دانشگاه کاشان تا پارک شهرنو کابل؛ داستان خطاطی که معتاد شد

چند روزی عکس‌هایش در شبکه‌های اجتماعی دست‌به‌دست ‌شد. همه از جوان هنرمندی‌ حرف می‌زدند که تن به اعتیاد سپرده است. تصمیم گرفتم پیدایش کنم و داستان زندگی‌اش را بشنوم و به دیگران بازگو کنم. با این‌که معتادان به مواد مخدر پاتوق‌های مشخصی دارند و معمولاً در پارک‌ها سرگردان‌اند، اما یافتن این جوان چندان راحت نبود؛ نه شماره‌یی داشت و نه جایی برای زندگی.

وقتی سرانجام رضا را ملاقات کردم، در نظرم چهرۀ جوان نسبتاً سرحالی نقش بست. سر و وضع رضا از چهرۀ معمول یک معتاد، به اصطلاح آشنایی‌زدایی می‌کرد.

رضا 35 سال دارد و 14 سالش را به اعتیاد سپرده است. اهل بامیان است؛ اما در ایران متولد و همان‌جا بزرگ شده است. او سال‌ها پیش عضو موفق خانواده‌یی هشت نفری بود؛ خانواده‌یی که دیگر او را ترک کرده‌اند.

می‌گویند، همیشه قلم‌به‌دست است و با قلم‌ توش سیاهش خطاطی می‌کند. رضا هفت سال را صرف آموختن هنر خطاطی کرده و سپس پنج سال در دانشکدۀ هنرهای زیبای دانشگاه کاشان خطاطی تدریس کرده است. به ‌خاطر استعدادی که در خطاطی داشته، هرگز در ایران با تحقیر و توهین و سرزنش روبه‌رو نشده است.

همان داستان تکراری و همیشگی «هم‌نشینی با دوستان نااهل» سرانجام زندگی رضا شیرزاد را هم در خود فرو برد. رضا می‌گوید که بیشتر اوقات به ‌خاطر نوع وظیفه‌، از خانواده‌اش دور بوده و برای رهایی از تنهایی با دوستانش زندگی می‌کرده است؛ دوستان خوشگذرانی که ابایی از مصرف مواد نداشته‌اند. پس از گذشت چند ماه، رضا می‌فهمد که اعتیاد در رگ‌رگش نفوذ کرده و دیگر جزئی از وجودش شده است. اکنون دیگر سال‌هاست که رضا هیروئین مصرف می‌کند؛ ماده‌یی که جای ذوق و استعداد و خانواده و حتی دوستانش را اشغال کرده است.

در این پرتگاه پست، خطاطی تنها هنری‌ست که دردش را التیام می‌بخشد و خاطرات گذشته را زنده می‌کند. رضا هزینۀ هیروئین و خورد و خوراکش را از فروش آثار خطاطی‌اش تأمین می‌کند. از مراکز ترک اعتیاد دولتی بیزار است و توان پرداخت پول به درمانگاه‌های خصوصی را هم ندارد. اما به دلیل وجود فرهنگ تحقیر و آزار و اذیت معتادان، همواره به ترک اعتیاد فکر می‌کند و به این‌که پس از درمان، دفتری برای نمایش و عرضۀ هنر خطاطی‌اش ایجاد کند.