تخریب ده‌‌ها مسجد و مکان مذهبی از سوی حکومت چین

یافته‌های اخیر روزنامۀ گاردین و بلنگ‌کت نشان می‌دهد که از سال 2016 به این‌سو چین به دنبال نابودی قسمی یا کلی ده‌ها مکان‌ مذهبی اسلامی بوده است.

مسجد امام عاصم، یکی از این مکان‌هاست. برای مسلمانان اویغور این مکان قداست ویژه‌یی دارد. شماری از مسلمانان ایغور که توان زیارت حج را ندارند، برای زیارت به این مسجد سر می‌زنند. این مسجد با چند ساختمان و یک مقبرۀ گِلی از زمان جنگ‌های مقدس قرن 18 به‌جا مانده است. این مکان به اندازه‌یی برای مسلمانان چین مقدس است که بیماران برای شفایابی و زوج‌ها برای درمان عقامت به آن سر می‌زده‌اند و درخت‌های دوروبر این عبادتگاه از دستمال‌های رنگارنگ مردم مزین بود، اما اکنون از تمام هیبت این معبد همان مقبرۀ گِلی باقی مانده است و بس.

تصاویر ماهواره‌یی نشان می‌دهد که از سال‌های 2016 تا 2018 ، تنها در منطقۀ نشینف که اویغورنشین است، از 100 مسجد، 31 مسجد و دو معبد بزرگ در آن به طور قسمی و کلی تخریب شده‌ است.

روزنامۀ گاردین هشدار داده است که این معابد و مساجد شامل آثار فرهنگی و اسلامی اقلیت‌های مسلمان اویغور بوده که به صورت کلی در حال نابودی قرار دارند. نظارت شدید نیروهای پولیس فضا را برای خبرنگاران و محققان برای بررسی بیشتر این موضوع دشوار ساخته است، اما یافته‌های ماهواره‌یی از یک فاجعۀ فرهنگی بزرگ در چین خبر می‌دهد.

پژوهشگران می‌گویند که چین هزاران مسجد و مکان‌های مقدس مسلمانان را به بهانۀ جلوگیری از ترویج افراط‌گرایی دینی در این کشور تخریب کرده و به دنبال محو فرهنگ اقلیت‌های مسلمان است. ریان توم، تاریخ‌شناس اسلام می‌گوید: «از این حقیقت آشکار نمی‌توان چشم‌ پوشید که دولت چین می‌خواهد فرهنگ اویغورها را محو و در عوض فرهنگ خود را بر این اقلیت مسلمان تحمیل کند. معبدهای مقدس نشانه و جزئی از فرهنگ اویغورها بوده و کودکان اویغور چند سال بعد وقتی جوان‌تر شوند، چیزی از فرهنگ خود نخواهند دانست.»

مسجد کارگیلیک یکی از بزرگترین مساجد چین است که سالانه میزبان هزاران تن از سراسر این کشور بوده، اما در حال حاضر رو به ویرانی نهاده است. باشندگان دوروبر این مسجد می‌گویند، اگر به مسجد کارگیلیک هرچه زودتر توجه نشود، این مسجد کاملاً نابود خواهد شد.

مسجد یوتین آی‌تیکا یکی دیگر از مساجد چین نه‌تنها مکانی مقدس برای مسلمانان چینی است بلکه مکانی تاریخی‌ست که قدمت آن به بیش از 1200 سال می‌رسد. این مسجد صدها سال میزبان برگزاری جشنواره‌های اسلامی بوده است. با این که این مسجد در فهرست اماکن تاریخی قرار دارد، اما تصاویر نشان می‌دهد که از 2018 به این‌سو این مسجد تخریب شده و حتا در و پنجرۀ آن از بدنۀ ساختمان خارج شده است.

یکی از کارکنان رستورانتی در نزدیکی این مسجد به روزنامۀ گاردین گفته است: «شنیده‌ام که این مسجد دوباره ساخته می‌شود، اما کوچکتر از ساختمان فعلی.»

منتقدین این عمل دولت چین را فرهنگ‌‎کشی آشکار می‌دانند و می‌گویند، این گونه رفتار تعصب‌آمیز حکومت سبب می‌شود تا نسل آیندۀ اویغورها خبری از فرهنگ دینی و ملی خود نداشته باشند. اما سخنگوی وزارت خارجۀ چین با رد این ادعاها می‌گوید، تخریب اماکن مقدس و مسجدهای چین شایعه است.

چین همواره از طرفداران آزادی‌های مذهبی و دینی بوده است. در چین بیش از 20 میلیون مسلمان زنده‌گی می‌کنند و بیش از 35 هزار مسجد در این کشور موجود است و بر مبنای قانون در چین، هر کسی در اجرای مراسم دینی و باورهای مذهبی آزاد است.

منبع: روزنامۀ گاردین

برگردان: شبنم خلیل‌یار