حاشیههای مذاکرات مستقیم دولت افغانستان با طالبان در دوحه، بیشتر از متن این اتفاق مورد بحث کاربران شکبههای اجتماعی قرار گرفت. پس از مراسم گشایش این مذاکرات، فردی زیر نام خبرنگار آزاد با دیدگاه تندروانه با شماری از اعضای مذاکرهکنندۀ دولت افغانستان مصاحبه انجام داد. مصاحبۀ او با خالد نور، جوانترین عضو هیأت مذاکرهکنندۀ دولت واکنشهای را در پی داشت.
مصاحبه آقای نور فرصتی بود تا شماری از کاربران نقدهایی عمدتاً به دور از انصاف و غیر سازنده به نشانی او حواله کنند. این مصاحبه فرصتی بود برای کوبیدن یک چهرهٔ جوان. آنچه که در اینجا مبهم مینماید، دلیل جبههگیری و هیاهوی یک جمع از کاربران شبکههای اجتماعی در مقابل آقای نور است. این جبههگیری به چه منظور است؟ آیا مصاحبه خالد نور بد بود؟
خبرنگار طالبان در نخستین پرسش از خالد نور در بارهٔ تفاوت میان حضور نیروهای امریکا و شوروی در افغانستان پرسید و اینکه آیا افغانستان اشغال شده است یا نه؟
دیدگاه خالد نور، روایت حاکم، برجسته و دقیق از حضور نظامیان خارجی در افغانستان است. نور به این نکته اشاره کرد که حضور امریکا در افغانستان در پی تبدیل شدن افغانستان به بهشت تروریستان صورت گرفته و در آن، عوامل مختلفی نقش دارند که در کنار امنیت افغانستان، امنیت منطقه و جهان نیز شامل آن است. به دور از انصاف است اگر بگوییم که این پاسخ، به درستی حق مطلب را در برابر ادعای طالبان مبنی بر اشغال افغانستان ادا نکرده باشد.
طالبی که خود را در لباس خبرنگار جا زده بود، از آقای نور میپرسد: آیا نظام فعلی، نظام اسلامی است؟ آقای نور در پاسخ میگوید، قانون اساسی افغانستان خط سرخ ماست و همه موارد دینی شامل این قانون است؛ این اصل مساله است. سه ماده اول قانون اساسی افغانستان، دلایل بسیار صریح و محکم برای اثبات همین ادعاست. نقدی که میتوانست سازنده باشد، این است که بهتر بود خالد نور این نکته را نیز بیفزاید که افغانستان به دلیل تعامل با جامعهٔ جهانی، زندهگی در یک دنیای مدرن و پابندی به أصول بینالمللی و کنوانسیونهای جهانی و اعلامیهٔ جهانی حقوق بشر، قانون اساسی منطبق بر دین اسلام و قابل تعامل با دنیای امروز را دارد، اما آیا کسی نقد و پیشنهاد سازندهیی در این مورد خواند؟
پاسخ خالد نور به پرسش سوم هم خیلی خوب بود. وقتی خبرنگار در بارهٔ حملات هوایی و نقش دولت افغانستان در آن پرسید، نور با پاسخ محکم و مستند به حملات تروریستی در سراسر کشور اشاره کرد و گفت که حملات انتحاری نیز تا هنوز فراموش مردم افغانستان نشده است. آیا شما پاسخی بهتر برای این پرسش سراغ دارید؟
باید بپذیریم که شماری از اعضای هیأت مذاکرهکنندۀ دولت افغانستان بر اساس مصلحتها گزینش شدهاند، اما وقتی به عنوان هیأت مذاکرهکنندۀ دولت جمهوری اسلامی افغانستان در یک نشست مهم حضور دارند، بهتر است قضاوتها بیشتر از اینکه بر مبنای تعلق خانوادهگیشان باشد، با در نظرداشت میزان کارایی آنان باشد.
خالد نور حرفهای برای گفتن دارد. قدرت استدلال دارد و از دوربین رسانهها فرار نمیکند و در بخش حل منازعات تخصص دارد. دفاع از جمهوریت به معنای گرفتن یخن جانب مقابل نیست. چنین دفاعی شایستهٔ جمهوریت نیست.
من مطمئن هستم، شماری در ترکیت هیأت دولت حضور دارند که تا ختم این روند حتا یکبار «مایک»شان روشن نخواهد شد. سیاهی لشکر گره از حل مشکلات نمیگشاید، بل گرهها را «کورتر» میکند.
خالد نور جوان است و نیاز به حمایت دارد. او نمایندهٔ مردم افغانستان در یک مبحث مهم است. تحلیلها و دیدگاههای آقای نور از مدتها به اینسو آشکارا ارایه شده است. معیار قضاوت او نباید مصاحبۀ او در دهلیز یک هتل باشد، چه بسا تاختن بیمورد به او. یکی هم حاضر نشده است به پرسشهایی که او پاسخ داد، جواب بدیل و بهتری پیشنهاد کند.
روحالله صمد، استاد دانشگاه
