بر بنیاد یک تحقیق تازه، سالانه هزارها کودک، افغانستان را به قصد کشورهای توسعه‌یافته و اروپایی ترک می‌کنند. بر بنیاد یافته‌های این تحقیق، در سال 2012، 5700 کودک و در سال 2013، 3595 کودک افغانستانی در کشورهای اروپایی درخواست پناهنده‌گی کرده اند.
تحقیق "چرا کودکان به تنهایی سفر می‌کنند"، از سوی واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان با حمایت مالی کمیساریای عالی سازمان ملل در امور پناهنده‌گان، در مدت یک‌ونیم سال انجام یافته است. در این تحقیق، با 68 تن از ولایت‌های کابل، ننگرهار، بامیان و پکتیا مصاحبه شده است.
یافته‌های این بررسی نشان می‌دهند؛ کودکانی که بدون همراه به کشورهای اروپایی و کشورهای دیگر می‌روند، «با درجه‌هاى متفاوتى از خطرها، آزار و اذيت و نقض حقوق‌شان از سوى قاچاق‌چيان و مأموران پوليس در كشورهاى مختلف يا كشورهاى مقصد، مواجه شده اند».
میراحمد جوینده، معاون واحد تحقیق و ارزیابی افغانستان در نشست ارائۀ این تحقیق گفت که کودکانِ بدون همراه در این سفرها، در بسیاری موارد حتا با "تجاوزهای جنسی و فیزیکی" نیز مواجه می‌شوند. آقای جوینده افزود، این درحالی‌ست که در اکثر موارد خانواده‌ها از خطرهای احتمالی‌یی که کودکان‌شان با آن روبه‌رو خواهند شد، باخبر اند.
بر بنیاد یافته‌های این تحقیق، به صورت عموم، کودکان بین 13 تا 17 سال که اکثریت‌شان پسر اند، تن به این مهاجرت‌ها می‌دهند و مهم‌ترین مراکز سفر آنان، مرزهای اسلام‌قلعۀ هرات و نیمروز است. هم‌چنین این تحقیق می‌رساند تصمیم سفر قاچاقی کودکان را بیش‌تر، بزرگ خانواده با پیش‌نهاد خودِ کودکان می‌گیرد.
هم‌چنان در این تحقیق آمده است که مسيرهای عبور این کودکان برای رسیدن به کشورهای مقصد، کشورهای ايران، پاكستان، تركيه، يونان، فرانسه، ماليزيا و اندونزيا اند.
به گفتۀ ميراحمد جوينده، بسیاری کودکانی که بدون همراه سفر کرده اند، از طريق ايران به ترکيه و يونان و بلاخره به اروپا رفته اند.
بر بنیاد یافته‌های این تحقیق، فقر، ناامنی، نبود فرصت‌های لازم تحصیلی و شغلی، توقعات خانواده‌ها و تشویق هم‌قطاران از عوامل اصلی رفتن کودکان به سفرهای بدون همراه و قاچاقی است.
هم‌چنان در این تحقیق آمده است که خانواده‌ها در کابل و ننگرهار با تمام توان و از طریق یک‌جا کردن دارایی‌ها، گرفتن قرض یا گرو گذاشتن املاک، برای سفر کودکان‌شان هزینه می‌کنند؛ اما در بامیان و پکتیا، در اکثر موارد این نوجوانان برای رفتن به این سفرهای قاچاقی، به دارایی‌های خانواده‌های‌شان دست‌بُرد می‌زنند. در موارد اندکی هم این نوجوانان با قاچاق‌چیان توافق می‌کنند که در کشورهای مسیر سفر یا کشورهای مقصد، پس از کار و کسب درآمد، پول آن‌ها را می‌پردازند.
کودکان برگشته از خارج و خانواده‌های آن‌ها در کابل و ننگرهار گفته اند که پس از تأمین هزینۀ سفر، دوباره برای رفتن اقدام می‌کنند؛ اما در ولایت‌های بامیان و پکتیا گفته اند که تمایلی به سفر دوباره ندارند.
نادر فرهاد، سخن‌گوى کمیساریای عالى سازمان ملل در امور پناهنده‌گان در این مورد گفت که فرصت‌هاى امرار معيشت و برنامه‌هاى آموزشى مسلکى براى کودکان و جوانان، يک نياز است، تا جلو مهاجرت‌ها گرفته شود.
فرهاد افزود که در سال ٢٠١٣ ميلادى، ٤٤ درصد از مجموع کودکانی که درخواست پناهنده‌گى داده اند، از افغانستان بوده اند و در شش ماه اول سال ٢٠١٤، حدود ١٩ هزار افغانستانی، به شمول کودکان، در ٤٤ کشور صنعتى جهان درخواست پناهنده‌گى داده اند و اين آمار، نشان‌دهندۀ افزایش مهاجرت‌ها در مقايسه با سال ٢٠١٣ است.
در این گزارش از دولت افغانستان، جامعۀ مدنی و بزرگان جامعه خواسته شده که برای آگاهی خانواده‌ها و نوجوانان از خطرها و زیان‌های این سفرها تلاش کنند و دولت افغانستان برای جلوگیری از افزایش این‌گونه سفرها، به ویژه در مناطقِ با آمار بالای مهاجرت، مراکز آموزش‌های حرفه‌یی ایجاد کند.
هم‌چنان این گزارش از دولت افغانستان خواسته که از کشورهای مسیر عبور و میزبان این کودکان بخواهد که به حفاظت از این کودکان توجه کنند. این گزارش می‌افزاید که دولت افغانستان باید به کودکان برگشته از کشورهای میزبان نیز توجه کند.
این در حالی است که سالانه هزاران شهروند افغانستان از راه قاچاق به کشورهای اروپایی می‌روند و درخواست پناهنده‌گی می‌دهند. هم‌چنان سالانه ده‌ها نفر در آب‌های ترکیه و اندونزیا غرق می‌شوند، یا توسط پولیس این کشورها بازداشت می‌شوند. در آخرین مورد، یک کشتی حامل پناه‌جویان افغانستان در آب‌های ترکیه غرق شد.
