آژانس فضایی ناسا میگوید، مریخ نورد کنجکاوی (Curiosity) در سطح مریخ، نایتروجن یافته است. این کشف مهم بر این شواهد میافزاید که زمانی در سیارۀ سرخ حیات وجود داشته است.
کنجکاوی با برمه کردن سنگهای مریخی، شواهدی از وجود نایترات یا ترکیبی از نایتروجن را یافته که ممکن توسط موجودات زنده در مریخ استفاده میشده است.
تیم هدایتکننده مریخنورد کنجکاوی، پیش از این هم شواهدی از وجود ترکیبات لازم برای حیات، مانند آب مایع و مادۀ ارگانیک را یافته بود که هر دو زمانی در یک گودال به نام «گیل» وجود داشته است.
به گفتۀ جنیفر شترن از مرکز پرواز هوایی گودارد ناسا، یافتن ترکیب زیست ـ کیمیایی آسان از گونهیی نایتروجن، این دیدگاه را تقویت میبخشد که گودال گیل سیارۀ سرخ، زمانی قابل زیست بوده است.
نایتروجن برای همۀ اشکال شناخته شدۀ حیات ضروری است، زیرا عنصر سازندۀ DNA و RNA است.
اما خانم شترن به صورت محتاطانه اظهار داشت، تا حال هیچ مدرکی وجود ندارد که نشان دهد مالیکولهای «نایتروجن ثابت» یافت شده، توسط موجودات زنده تولید شده باشد. زیرا سطح سیارۀ سرخ فعلأ برای هرگونه حیات قابل شناخت، نامساعد است.
تیم تحقیقاتی میگوید، نایترات یافت شده، خیلی کهنه است و به احتمال زیاد در اثر برخورد سیارکها، رعدوبرق و یا سایر جریانهای غیر بیولوژیکی به وجود آمده باشد.
نایتروجن در سطح زمین و مریخ به صورت گاز «نایتروجندایاکساید» ـ دو اتم به شدت چسپیده به هم، که با سایر مالیکولها به سادهگی تعامل نمیکنند ـ وجود دارد.
بنابراین اتمهای نایتروجن باید از هم جدا و یا هم «ثابت» باشند تا بتوانند در واکنشهای کیمیایی لازم برای حیات، سهم بگیرند.
به گفتۀ مسؤولان ناسا، در زمین چند گونه موجود زنده توان ثابتساختن نایتروجن اتموسفیری را دارند و این پروسه برای فعالیت سوختسازی ـ میتابولیک ـ حیاتی میباشد. اما مقدار کم نایتروجن در نتیجۀ رویدادهای شبیه برخورد صاعقه یا رعدوبرق هم ثابت میشود.
مریخنورد کنجکاوی در حال حاضر در دامنۀ قلۀ 5500 متری شارپ قرار دارد. این قله از چند لایه مواد رسوبی تشکیل شده است.
در ماه دسمبر مریخنورد کنجکاوی، انتشار گاز متان معمول را در نزدیک سطح مریخ کشف نموده بود؛ اما منبع این انتشار مشخص نبود.
البته دانشمندان انتظار ندارند تا مریخنورد کنجکاوی بتواند موجودات زنده یا موجودات فضایی را در مریخ پیدا کند، اما امیدوارند بتوانند از این روبوت هوشمند به عنوان یک آزمایشگاه برای تجزیه و تحلیل خاک و سنگ مریخ استفاده کنند؛ تا در نهایت بفهمند عناصر کلیدی حیات در سیارۀ سرخ وجود دارد و یا هم روزگاری برای رشد حیات وجود داشته است.
در کنار این آزمایشها، این روبوت 2.5 میلیارد دالری ناسا وظیفه دارد تا شرایط سطح مریخ را به گونهیی مطالعه کند تا در سالهای آینده، زمینۀ سفر انسان به مریخ فراهم شود.
