کانالزاسیون و بحران آب‌های اضافۀ کلان‌شهرهای افغانستان

پزشکان می‌گویند، آب‌های پاک و ناپاک در سطح زمین یک‌جا شده و از طریق چاه‌های آب آشامیدنی به روی سفره‌ها می‌آید و سبب شیوع بیماری‌های گوناگون می‌شود.

دکتر میرویس آریا، متخصص صحت عامه می‌گوید، حوزچه‌هایی که از باران‌ها و جمع‌شدن آب‌های اضافۀ خانه‌ها به میان می‌آید دارای مقدار زیادی فلزات سنگین بوده که این فلزات سبب اختلال سیستم عصبی شده و در بیشتر موارد بیماری‌های سرطانی را به همراه دارند.

جمع‌شدن آب‌های ناپاک در کابل و بیشتر کلان‌شهرهای افغانستان به خاطر نبود سیستم کانالزاسیون از جمله مشکلات عمدۀ شهروندان به شمار می‌رود. در این شهرها هیچ سیستمی برای جمع‌آوری آب‌های اضافۀ خانه‌ها و فاضلاب‌ها وجود ندارد و این مشکل از سوی شهروندان نگران‌کننده خوانده می‌شود.

خلیل‌الرحمان امید، یکی از باشنده‌گان پایتخت می‌گوید، نبود جوی‌ها در خیابان‌های کابل مشکل‌آفرین است و به خاطر نبود جوی‌های آب، زمستان‌ها شهروندان در رفت‌وآمد با مشکلات زیادی روبه‌رو می‌شوند. به گفتۀ او، در تابستان‌ها هم به دلیل تعفن و بوی بد نمی‌توان از کنار حوزچه‌های آب در خیابان‌ها و کوچه‌ پس‌کوچه‌های شهر گذر کرد.

در کنار این نابسامانی‌ها، چاه‌های فاضلاب شماری از خانه‌ نیز غیرمعیاری بنا شده که سبب نشت فاضلاب‌ها به آب‌های زیرزمینی می‌شود. آقای امید از حکومت می‌خواهد به پاکی آب‌ها و حفظ محیط زیست‌شان توجه جدی کند.

باشنده‌گان ولایت‌های کندهار، هرات، بلخ و ننگرهار نیز با چنین مشکلاتی دست به گریبان اند. فرشته پوپلزی، یکی از باشنده‌گان کندهار به سلام‌وطندار می‌گوید، سال‌هاست که مشکل نبود سیستم کانالزاسیون در این ولایت روزبه‌روز افزایش می‌یابد و این مشکل مردم را به ستوه آورده است.

به گفتۀ مریم، بوی بد آب‌های اضافه در جاده‌ها، رفت‌وآمد را بر شهروندان مشکل ساخته و مهم‌تر از همه سبب شیوع بیماری‌های گوناکون میان باشنده‌گان می‌شود.

ریاض درمل، رییس حفظ محیط زیست و کانالزاسیون وزارت شهرسازی می‌گوید، تنها 21 درصد آب‌های ناپاک روزانه تصفیه می‌شود.

آقای درمل می‌گوید، قرار است حکومت به هزینۀ چهار میلیون دالر تصفیه‌خانه‌یی را برای تصفیۀ فاضلاب باشنده‌گان کابل در منطقۀ خیرخانه بنا کند. این تصفیه‌خانه توان تولید مواد کیمیاوی کشاورزی را از فاضلاب شهری خواهد داشت. به گفتۀ او، قرار است حکومت تا پنج سال آینده تصفیه‌خانه‌هایی در کلان‌شهرهای هرات، کندهار، مزارشریف و جلال‌آباد نیز بسازد.

رییس حفظ محیط زیست و کانالزاسیون وزارت شهرسازی می‌افزاید، افغانستان سیستم منظم کانالزاسیون ندارد تا فاضلاب شهری و آب‌های اضافه از این طریق راهی تصفیه‌خانه‌ها شوند.

ریاض درمل می‌گوید، حتا خانه‌های چندین طبقه و مفشن در کابل فاقد سیستم کانالزاسیون‌اند و شب‌ها یا هنگام بارش باران‌های سنگین، فاضلاب‌های‌شان را در جوی‌ها می‌ریزند.

بشیر دودیال، آگاه محیط زیست می‌گوید، بی‌جاشدن باشنده‌گان ولایت‌های ناامن به ولایت‌های امنی چون کابل سبب شده تا تراکم جمعیت به میان بیاید و در چنین وضعیتی ساختن سیستم کانالزاسیون کار سهلی نیست.

به گفتۀ آقای دودیال، حکومت با سرازیرشدن میلیون‌ها دالر کشورهای کمک‌کننده در ساخت زیربناهای شهری ناکام بوده است. او از حکومت می‌خواهد که هرچه زودتر حوزچه‌های آب و مناطقی که فاضلاب‌ها و آب‌های شهری در آن جمع می‌شوند را پاک‌کاری کرده و برای این مشکل راه‌حلی بیابد.