با پایان یافتن مأموریت جنگی نیروهای ایتلاف در افغانستان، بیشتر طرحهای انکشافی و توسعهیی دولت نیز به دلیل نبود بودجه فلج شدند. با قطع کمکهای مالی جامعۀ جهانی، آخرین روزنههای امید مردم برای تحکیم ثبات اقتصادی در کشور نیز ازمیان رفت. اما این تنها دلیل ناامیدی سراسری اجتماعی نبود؛ سقوط ولایت کندز به دست طالبان، همه چیز را در نظر مردم خلاصه کرد و مردم حس کردند که امنیت افغانستان بیشازپیش لرزان و شکننده است.
پس از این رویدادها، گروه گروه از شهروندان کشور برای یافتن آیندهیی بهتر راهی غرب شدند. با این که سران حکومت وحدت ملی و همچنین نخبهگان سیاسی همواره از مردم خواسته اند که کشور را ترک نکنند و وضعیت را تحمل کنند، اما انگار کاسۀ صبر مردم به سر آمده و به این نتیجه رسیده اند که افغانستان دیگر برایشان کشور نخواهد شد.
اما رفتن نیز همانند ماندن چندان ساده و بیخطر نبود. شمار زیادی از شهروندان کشور در دریای مدیترانه غرق شدند و آرزوی فردایی روشن و رسیدن به یک آرامش درونی را با خود به خاک بردند. پرسشی که پیش میآید دقیقاً در همین جا است که چرا بیشتر مردم با وجود تمامی این تهدیدها بازهم کشور را ترک میکنند.
آگاهان میگویند که ناامنی و بیکاری یکی از دلایل عمدۀ خروج هزاران شهروند از کشور است. این در حالی است که کشورهای اروپایی نیز به دلیل نگرانیهای امنیتی، شرایط دشواری را برای پناهندهگان مقرر کرده اند و قوانین تازه هر روز وضعیت پناهجویان را بدتر میکند.
رییس جمهور افغانستان در سفر اخیرش به کشورهای اروپایی و همچنین در نشستهایش در داخل کشور، همواره به مردم وعده داده است که شرایط زندهگیشان را بهتر خواهد کرد و به همین دلیل از جوانان میخواهد که کشور را ترک نکنند.
اما لطیف نظری آگاه سیاسی میگوید که دولت در عملی کردن وعدههایش ناکام بوده است. به باور آقای نظری، ساختار مدیریتی کنونی حکومت، بیشتر فرصتهای حداقلی موجود را نیز به تهدید بدل کرده است. وی میافزاید که افزایش ناامنیها، بحران سیاسی موجود و وضعیت بد اقتصادی، موج پناهجویی را گسترش داده است.
میرزا محمد یارمند، آگاه امور نظامی نیز بر این باور است که با توجه به تلاشهای پاکستان برای ناامنسازی افغانستان و نبود هر گونه اجماعی در سطح رهبری حکومت، بیثباتی سیاسی و اقتصادی را به بار آورده است.
بر اساس آماری که سازمان بینالمللی مهاجرت در افغانستان امروز (دوشنبه) در مراسم روز جهانی مهاجرت اعلام کرده است، در شش ماه نخست سال روان نزدیک به ۱۵۰ هزار شهروند افغانستان کشور را ترک کرده اند. بر این اساس، میانگین هزینۀ رفتن به کشورهای اروپایی از راههای غیر قانونی، برای هر پناهجو 10هزار دالر آمریکایی است. با توجه به این آمار، در شش ماه نخست سال جاری پناهجویان افغانستان نزدیک به یک میلیارد و 500 میلیون دالر آمریکایی هزینه کرده اند تا به کشورهای اروپایی برسند.
