چند سال پیش خودش و برادرش، مزد سالها زحمتشان را خانه آباد کردند. به امید زندگی آسوده و داشتن خانههای خوب نسبت به همسایهها؛ اما حالا هر روز بر ویرانههای خانۀشان مینشینند و از گذشتهها یاد میکنند.
ستار و سرور، باشندگان منطقۀ هزارهتوقیِ ولسوالی شورتپه، مصروف ماهیگیریاند؛ مصروفیتی که بعد از رفتن خانه و زمینهای زراعتیشان به کام دریا، تنها منبع نانده خانوادۀشان است.
ستار میگوید، از حویلیشان نزدیک به 40 دقیقه با پای پیاده راه میرفت تا به کنار دریا برسد. اما حالا تمام زمین و آبادیهای این مسیر 40 دقیقهیی وجود ندارد و به بستر دریا تبدیل شده است. دریای آمو بخش زیادی از روستاها و زمینهای زراعتی را نیز برده است.
برادر ستار، سرور که از ناحیۀ پا معلول است، مسئولیت خانوادۀ 6 نفری را به دوش دارد. گاهی ماهی میگیرد و گاهی هم منتظر میماند تا کسی در قریه کاری برای انجامدادن داشته باشد. او که نمیتواند فارسی صحبت کند، میگوید، اگر زمین و خانۀ خودش و برادرش را دریا نمیبرد، به این روز نمیرسیدند.
به گفتۀ این دو برادر، دولت حتا یکبار هم سراغ آنها را نگرفته و اصلاً به تخریبات دریا توجهی ندارد.
در سال جاری یک روستا در ساحۀ تاشگذر ولسوالی شورتپه کاملاً به بستر دریا تبدیل شده است و 80 درصد زمینهای روستاهای جنگلریق، حرم قاتر و جوی وکیل طعمۀ دریا شده است.
محمدکریم خان، ولسوال شورتپه میگوید، سه منطقه در این ولسوالی، شامل تاشگذر، هزارهتوقی و یورا مستقیماً از تخریبات دریای آمو متضررند. وی که آمار مشخصی ندارد میگوید، صدها خانواده از این ساحات به مناطق ریگی زیر خیمهها و خانههای خسپوش زندگی میکنند.
ولسوال شورتپه میگوید، حکومت اقدام به ساخت «دکه» کرده که از تخریبات عادی جلوگیری میکند، اما در زمان سیلخیزی مقاومت ندارد. وی وعدههای رئیس جمهور در پیوند به جلوگیری از تخریبات دریای آمو را عوامفریبانه میداند و میگوید، هیچ گونه اقدامی تا هنوز در این زمینه نشده است.
در بلخ، افزون بر شورتپه ولسوالی کلدار نیز از این ناحیه رنج میبرد. در تازهترین مورد دو مکتب در روستای ارغیاق این ولسوالی طعمۀ دریا شده است.
میرویس هوتک، ولسوال کلدار میگوید، از 21 روستا 10 قریه در سالهای اخیر کاملاً به بستر دریا تبدیل شده و در حال از بین رفتن است. ولسوال کلدار نیز تأیید میکند که در سال جاری هیچ گونه کمکی به بیجاشدگان از سوی دولت و نهادهای کمککننده صورت نگرفته است.
اشرف غنی، رئیس جمهور دو ماه قبل در سفرش به ولایت بلخ وعده سپرد که مشکل تخریبات سواحل دریای آمو را حل خواهد کرد، اما هنوز هیچ اقدام عملییی در این راستا انجام نشده است.
منیر فرهاد، سخنگوی والی بلخ میگوید، پروژۀ تحکیم سواحل دریای آمو میلیونها دالر هزینه دارد که از توان حکومت به دور است. اما آقای فرهاد میگوید که در سال جاری 2 میلیون افغانی به خاطر ساخت «دکه» در سواحل دریای آمو اختصاص داده شده و کار آن جریان دارد.
باشندگان ولسوالیهای کلدار و شورتپۀ ولایت بلخ دولت را به سهلانگاری در مورد این ولسوالیها متهم میکنند و میگویند، اگر دولت همچنان نسبت به وضعیت آنان بیتوجهی کند، فاجعۀ بزرگی در این ولسوالیها رخ خواهد داد.
