شاخه‌های دیگری از گروه طالبان نیز در راهند؟

به تازه‌گی گروه جدیدی از بدنۀ گروه طالبان انشعاب کرده است. این گروه که متشکل از رهبران و فرماندهان مخالف ملا اخترمحمد منصور، رهبر گروه جدید طالبان است، از سوی ملا محمدرسول، والی پیشین طالبان در نیمروز رهبری می‌شود.

انشعاب گروه جدید به رهبری ملا رسول به چه منعاست و تأثیر این گروه بر گروه طالبان به رهبری ملا منصور و روند صلح افغانستان چه خواهد بود؟

شماری از آگاهان سیاسی و نظامی بدین باورند که افراد سرشناس‌تری نسبت به ملا محمدرسول در میان طالبان حضور دارند که در آینده از بدنۀ این گروه خارج خواهند شد؛ زیرا اختلافات زیادی میان اعضای ارشد این گروه وجود دارند و حالا هر کدام آن‌ها به فکر دست‌وپا کردن پایگاه قدرت برای خود هستند.

وحید مژده، آگاه سیاسی در این باره به سلام‌وطندار می‌گوید که ریشۀ این اختلاف‌ها به سال 2008 میلادی می‌رسد و شماری از این افراد از آن زمان به دنبال قدرت بودند. به گفتۀ او، ملا رسول یکی از افرادی بود که در گذشته نیز مخالفت شدیدی با دیگر اعضا داشته است.

ملا بازمحمد حارث، ملا منصور دادالله، ملا شیر محمد آخندزاده به عنوان معاونان نظامی و عبدالمنان نیازی به حیث معاون سیاسی گروه ملا محمدرسول انتخاب شده اند.

وحید مژده می‌گوید که دو تن از افراد شاخۀ ملا رسول در روستاها افراد مسلح دارند و اگر گروه تازه‌تأسیس در سنگرها میان جنگجویان طالب نفوذ کند و افراد سرشناس این گروه نیز با آن‌ یکجا شوند، برای طالبان به رهبری ملا منصور خطرآفرین خواهد بود؛ اما در غیر آن ره به جایی نمی‌برد.

این آگاه سیاسی می‌گوید که ملا بازمحمد حارث، یکی از معاونان ملا رسول از جملۀ کسانی است که در مناطق زیر ادارۀ افرادش دست به اخاذی از شرکت‌های مخابراتی و گروگان‌گیری می‌زند.

مژده می‌گوید عدم حضور افراد تأثیرگذاری چون حسن رحمانی، مولوی عبدالرزاق و ملا جلیل در میان گروه ملا رسول را پرسش‌برانگیز می‌داند و می‌گوید که کنار کشیدن این افراد از گروه جدید، به این معناست که شاخۀ دیگری نیز در راه است.

اما عبدالمنان نیازی در گفت‌وگو با رسانه‌ها از این افراد به عنوان حامی گروه‌شان نام برده است.

مژده هم‌چنان می‌گوید که شاخۀ ملا محمدرسول برای جذب طالبانی که در سنگرهای جنگند، موقف تندروانه در پیش خواهد گرفت تا آسانتر از میان مخالفان آمریکا سربازگیری کند. به گفتۀ او، ملا محمدرسول مذاکره با آمریکا را خیانت به گروه طالبان می‌پندارد و یکی از دلایل مخالفت او با منصور نیز همین مسأله است.

آقای مژده می‌افزاید که طالبان به هیچ گروه دیگری اجازه نمی‌دهد که در برابرش قد علم کند؛ این گروه با افراد گروه ملا رسول درگیر خواهد شد و قربانی این درگیری نیز مردم افغانستان خواهند بود. ملا محمدرسول نیز در سخنرانی‌یی در گردهمایی گروهش در فراه داشته، نزدیکی منصور به آمریکایی‌ها و اولویت دادن به «مجاهدین اصلی» را علت‌های اختلاف نظرش با ملا منصور دانسته است.

جاوید کوهستانی، آگاه امور نظامی می‌گوید که دولت افغانستان باید از درگیری‌های احتمالی این دو گروه، به نفع خود و مردم افغانستان استفاده ببرد.

تأثیر گروه جدید بر روند صلح

سیداکبر آغا، رییس شورای عالی راه نجات و یکی از اعضای پیشین گروه طالبان می‌گوید که گروه انشعابی طالبان چالش‌های جدیدی برای مردم افغانستان ایجاد می‌کند و هم‌چنان این گروه تأثیر منفی روی روند صلح افغانستان خواهد داشت.

شماری بدین باورند که انشعاب گروه جدید شاید از سوی سازمان استخبارات پاکستان برای مختل کردن روند صلح افغانستان برنامه‌ریزی شده باشد؛ ولی جاوید کوهستانی می‌گوید که انشعاب تازه در خاک افغانستان و به دور از چشم «آی‌اس‌آی» صورت گرفته است.

اما به نظر می‌رسد دیدگاه رسمی حکومت افغانستان در این باره چیز دیگری است. سیدظفر هاشمی، سخن‌گوی ریاست جمهوری افغانستان امروز (پنج‌شنبه) دربارۀ گروه انشعابی جدید گفت، کسانی که در صف‌های طالبان کشته می‌شوند، بدانند که از سوی «بیگانه‌ها» به عنوان ابزار استفاده می‌شوند.

به باور کوهستانی، انشعاب گروه جدید، امارت اسلامی ملا منصور را زیر سوال برده و نشان می‌دهد که برخلاف ادعای رهبری گروه طالبان، وحدت نظری میان رهبران این گروه وجود ندارد. او می‌افزاید که دولت افغانستان با استفاده از این فرصت می‌تواند طالبان را به روی میز مذاکره بیاورد.

اما شمار دیگری از آگاهان بدین باورند که چندصدایی میان گروه طالبان، زمینۀ گفت‌وگوهای صلح را دشوار می‌سازد و روند صلح تا مدت طولانی به تعویق خواهد افتاد.

با این همه، گذشته از مسألۀ صلح، اکنون یک گروه به جمع گروه‌هایی که نیروهای امنیتی افغانستان باید با آن‌ها بجنگند، افزوده شده است.