اخترشناسان آسترالیایی با کشف یک سیارۀ عجیب به دور یک ستارۀ کوچک و سرد در فاصله 500 سال نوری، نظریههای موجود در مورد شکلگیری سیارات را به چالش کشیده اند.
جورج ژو از مرکز تحقیقاتی اخترفیزیک و اخترشناسی در دانشگاه ملی آسترالیا میگوید، ما یک ستارۀ کوچک را کشف کرده ایم که یک سیارۀ بزرگ به اندازۀ مشتری در یک مدار بسیار نزدیک به دور آن در گردش است. این سیاره باید در فاصلههای دورتر شکل گرفته و بعد به نزدیک ستارۀ مادر مهاجرت نموده باشد، اما نظریههای موجود نمیتواند توضیح دهد که این سناریو چهگونه اتفاق افتاده است.
طی دو دهۀ گذشته بیش از 1800 سیاره بیرونی بهدور دیگر ستارهها کشف شده که در مدارهای مختلف بهدور ستارهها در گردش میباشند. اما ستارۀ مادر این سیاره به نام HATS-6 از نوع ستارههای «کوتوله ام» است که تعدادشان در کهکشان راه شیری بسیار زیاد میباشد. هرچند ستارههای کوتوله ام خیلی زیاد و معمول هستند، ولی هنوز ماهیت این ستارهها به درستی درک نشده، زیرا به حدی این ستارهها سرد و کم نورند که مطالعۀ آنها بسیار سخت و دشوار است.
ستارۀ HATS-6 فقط به اندازه یکبیستم نور خورشید، درخشش دارد. سیارۀ موجود به دور این ستاره زمانی کشف شد که از برابر ستارۀ مادر عبور میکرد و این عبور سبب شد تا در میزان نور آن تغییر ایجاد شود. این تغییر اندک در میزان درخشندهگی چنین ستارۀ کم نوری، توسط تلسکوپهای روبوتیک کوچک به شمول تلسکوپ دانشگاه ملی آسترالیا در رصدخانۀ «سایدینگ اسپرین» به صورت یک سیگنال ثبت شده است.
برای اینکه مشخص شود این سیگنال در نتیجۀ عبور یک سیارۀ بوده یا خیر، اخترشناسان این مرکز، از بزرگترین تلسکوپ جهان ـ تلسکوپ ماژیلان ـ در کشور چیلی و از یک اخترشناس آماتور به نام «تی جی تان» که از حویلی خانۀ خود در شهر «پرت» رصد میکرد، کمک گرفتند.
دکتور ژو میگوید، پس از آنکه این ستاره از افق شهر ما ناپدید شد، آقای «تان» توانست از شهر خود، عبور این سیاره را رصد کند. رصدهای بعدی با تلسکوپ ماژیلان در چیلی و طیفهای نورییی که توسط تلسکوپ 2.3 متری ما در رصدخانه ANU گرفته شده، همه ثابت کردند که مدار این سیاره تقریبأ یکدهم مدار عطارد ـ نزدیکترین سیاره به دور خورشید ـ میباشد. در نتیجه این سیاره هر 3 روز و 8 ساعت یکبار ستارۀ مادر را دور میزند؛ یا به زبان سادهتر یکسال در سطح این سیاره، 3 روز و 8 ساعت است.
این سیاره، جرمی به اندازۀ سیارۀ زحل در منظومۀ شمسی ما دارد؛ اما شعاع آن با سیارۀ مشتری برابر است. یعنی این سیاره خوب باد کرده است؛ چون ستارۀ مادر این سیاره، بسیار سرد است. در نهایت نمیتواند این سیاره را به اندازۀ کافی گرم کند و در کل این سیاره با تمام سیارات رصدشده کنونی متفاوت میباشد. اما اتموسفیر این سیاره برای مطالعات بعدی یک سوژه بسیار جالب خواهد بود.
