سازمان ملل متحد با نشر گزارش تازهیی دربارۀ تلفات غیرنظامیان در افغانستان گفته است، با وجود این که تلفات ناشی از حملههای طالبان 3 درصد کاهش یافته، اما این گروه هنوز هم عامل 70 درصد کشتار غیرنظامیان میباشد.
این گزارش که شش ماه نخست سال روان میلادی (اول جنوری تا 30 جون) را زیر پوشش قرار داده، نشان میدهد که رقم تلفات غیرنظامیان، به پنج هزار نفر (4921) رسیده است. از این میان، 1592 نفر کشته و 3329 تن دیگر نیز زخمی شده اند.
بر بنیاد این گزارش، تلفات غیرنظامیان در شش ماه نخست امسال نسبت به زمان مشابه در سال 2014، نزدیک به یک درصد افزایش یافته است.
دانیال بیل، رییس بخش حقوق بشرِ هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) میگوید که برخلاف تغییر جزیی در آمار تلفات غیرنظامیان، در این شش ماه تلفات زنان 23 درصد و تلفات کودکان 13 درصد افزایش یافته است. به باور آقای بیل، قربانیان اصلی جنگهای سال روان، زنان و کودکان هستند. آمار تلفات زنان در نیمۀ نخست سال گذشته 455 نفر بود، اما امسال تعداد زنان قربانی به 559 تن رسیده است.
همچنان آمار تلفات کودکان در زمان مشابه در سال 2014، 1123 نفر بود، در حالی که در شش ماه نخست امسال، 1270 کودک قربانی شده اند.
گزارش سازمان ملل، 16 درصد تلفات غیرنظامیان را به نیروهای امنیتی افغانستان و همکاران بینالمللیشان نسبت داده و گفته است که از این میان، عامل 15 درصد آن نیروهای داخلی و یک درصد دیگر نظامیان خارجی هستند.
بر بنیاد این گزارش، شلیکهای متقابل عامل 10 درصد تلفات و مواد انفجاری باقیمانده از دوران جنگهای داخلی، عامل حدود 4 درصد این تلفات است که به هیچیک از طرفهای درگیر نسبت داده نمیشود.
عامل اصلی تلفات
گزارش سازمان ملل نشان میدهد که 90 درصدِ غیرنظامیان در نتیجۀ جنگهای زمینی، انفجارِ مواد انفجاری تعبیهشده، قتلهای سازمانیافته و هدفمند و حملههای انتحاری و پیچیده قربانی شده اند.
این گزارش «جنگهای زمینی» را عامل اصلی تلفات غیرنظامیان دانسته و گفته است که بر اثر این جنگها، 379 تن کشته و 1198 نفر زخمی شده اند.
این گزارش نشان میدهد که در تلفات ناشی از جنگهای زمینی 19 درصد افزایش آمده است.
همچنان این گزارش میرساند که در آمار کلی تلفات ناشی از مواد انفجاری تعبیه شده کاهش آمده است؛ اما تلفات ناشی از مواد انفجاری جاسازی شدۀ «پشقابمانند» 38 درصد افزایش را نشان میدهد. آمار کشته شدههای این نوع بمبها در شش ماه گذشته به 251 و زخمیهای آن به 255 نفر رسیده است.
سازمان ملل، حملههای انتحاری و پیچیده و قتلهای سازمانیافته را از دیگر عوامل افزایش تلفات غیرنظامیان خوانده است. در گزارش آمده است که بر اثر حملههای انتحاری و پیچیده در حدود 183 غیرنظامی کشته و 839 تن دیگر زخمی شده اند. شمار مجموعی تلفاتِ ناشی از این حملهها به 1022 نفر رسیده که در مقایسه با شش ماه نخست سال گذشته، در حدود 78 درصد افزایش داشته است.
همچنان بر بنیاد این گزارش، تلفاتِ ناشی از قتلهای سازمانیافته و هدفمند در حدود 57 درصد افزایش یافته که در مجموع 699 نفر ـ 440 کشته و 259 زخمی ـ تلفات داشته است.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل با ابراز نگرانی از قتلهای سازمانیافته و هدفمند، گفته است که طالبان در اینگونه حملهها شخصیتهایی چون مقامهای قضایی، ملاها، بزرگانِ جامعه، مقامهای غیرنظامی و کارمندان سازمانهای کمکرسان را هدف قرار داده اند.
در گزارش آمده است که گروه طالبان مسؤولیت 107 حملهیی را که در آن غیرنظامیان و مکانهای عمومی به شکل عمدی هدف قرار گرفته اند، به دوش گرفته است.
دفتر هیأت معاونت سازمان ملل همچنان با ابراز نگرانی از افزایش 60 درصدی تلفات ناشی از حملههای نیروهای امنیتی افغانستان، بیان داشته که بیشتر این تلفات بر اثر جنگهای زمینی، بهویژه شلیک هاوان رُخ داده است.
یوناما به گونۀ جدی از طالبان خواسته است تا حملههایشان را علیه افراد غیرنظامی متوقف ساخته و تعریفشان را از افراد غیرنظامی بر بنیاد حقوق بینالملل «تصحیح» کنند.
همچنان سازمان ملل از «تخطیهای حقوق بشری و معافیتِ جرمی گروههای مسلح طرفدار دولت» ابراز نگرانی کرده و گفته است که این گروهها در عملیاتهایی که از سوی نیروهای امنیتی افغانستان صورت میگیرد، به صورت دوامدار حضور داشته اند.
یوناما در این گزارش پیشنهاد کرده که «راهبردی ملی» همراه با طرحی برای عملی کردن آن، دربارۀ کاهش تلفات ایجاد و تطبیق شود.
نیکولاس هیسم، نمایندۀ ویژۀ سرمنشی سازمان ملل در افغانستان میگوید که این سازمان در هر شش ماه گزارشی را مرتبط با تلفات غیرنظامیان و تأثیرات جنگ بر آنها تهیه میکند.
واکنش وزارت داخله
وزارت داخله در واکنش به این گزارش سازمان ملل گفته است که ما این گزارش را رد نمیکنیم و از تمام نهادهای بینالمللی میخواهیم تا افغانستان را در راه رسیدن به صلح و ثبات کمک کنند.
وزارت داخله گفته است که طالبان فرصت دارند تا به روند صلح بپیوندند، اما اگر ایستادهگی میکنند، نیروهای امنیتی افغانستان در برابر آنها مبارزه خواهند کرد.
