روابط سعودی و اسرائیل پس از قتل خاشقجی

جمال خاشقجی، روزنامه‌نگار منتقد سعودی سه‌شنبه دوم اکتبر/ ۱۰ میزان به کنسولگری عربستان سعودی در استانبول رفت که گواهی تجرد بگیرد، اما دیگر باز نگشت. بر بنیاد گزارش‌ها، یک تیم ۱۵ نفره از عربستان او را در کنسولگری به قتل رساندند. دادستانی سعودی نیز پذیرفت که روزنامه‌نگار منتقد با طرح قبلی به قتل رسیده است.

قتل جمال خاشقجی سبب محدودیت مانورهای نظامی و سیاست‌های خارجی ولیعهد عربستان سعودی شد. واکنش‌های شدید جهانی نسبت به قتل این روزنامه‌نگار سبب شد سعدالقهتانی و احمدالاسیری، دو مشاور نزدیک به محمدبن سلمان به اتهام طرح‌ریزی مرگ جمال خاشقجی از سمت‌های‌شان برکنار شوند؛ این دو مقام نقش بارزی در روابط تنگاتنگ سعودی با اسرائیل داشتند.

سعدالقهتانی، مشاور پیشین مطبوعاتی محمدبن سلمان در جریان مأموریتش در این پست سبب شد تا سعودی سیاست نرم‌تری در قبال اسرائیل اتخاذ کند. مبنی بر دستورالعمل القهتانی بود که رسانه‌های سعودی موضع نرم‌تری در قبال اسرائیل گرفتند. بر بنیاد گفتۀ مقام‌های سعودی، القهتانی در فراهم‌آوری فناوری‌های پیشرفته برای نظارت از اسرائیل نقشی کلیدی داشته است. سعودی از این فناوری‌ها برای نظارت از انتقادهای این رژیم استفاده می‌کرده است.

احمد الاسیری، معاون پیشین سازمان استخبارات سعودی نیز نقشی کلیدی در دیدارهای پشت پردۀ ریاض با اسرائیل داشت. او بلندرتبه‌ترین مقام سعودی‌ست که تا حال به اسرائیل رفته است.

هرچند سلمان ابن عبدالعزیر میل چندانی به برقراری روابط نزدیک با اسرائیل ندارد و همواره تأکید کرده که حل اختلاف‌های فلسطین اولویت دارد، اما سعودی و اسرائیل در خفا روابط خود را هرچه بیشتر نزدیک و نزدیکتر کرده‌اند؛ زیرا این دو می‌دانند که برای تجارت و منافع امنیتی مشترک، داشتن روابط نزدیک الزامی‌ست.

عربستان خریدار پروپاقرصی برای تولیدات امنیت سایبری اسرائیل به شمار می‌رود. فراهم‌آوری فناوری‌های نیوم، ابرشهری که قرار است عربستان سعودی بسازد از سوی اسرائیل یکی از نمونه‌های خوب این روابط تنگاتنگ است.

سعودی حدود 100 میلیون دالر را صرف فناوری‌های اسرائیل کرده است. هرچند گفت‌وگوها میان این دو کشور پس از قتل خاشقچی سرد شده، اما تماس‌های پشت پرده هنوز هم ادامه دارد.