حکومت با برگزاری برنامهیی در ارگ ریاست جمهوری از جایگاه خواجهعبدالله انصاری، صوفی معروف قرن یازدهم میلادی و بانو گوهرشاد بیگم، از زنان معروف تاریخ خراسان گرامیداشت کرد.
محمداشرف غنی، رئیس جمهور در این برنامه با ستایش از کارنامۀ خواجهعبدالله انصاری و بانو گوهرشاد بیگم میگوید که سبک معماری تیموری باید به عنوان سبک ملی و مهندسی افغانستان مورد بررسی قرار گیرد.
او با زبان کنایه و با اشاره به 3 قرن اخیر که با حکومت احمدشاه درانی بنیانگذار دودمان ابدالیها آغاز میشود و در تقسیمات تاریخی افغانستان به دوره پس از «تجزیه و تقسیم معروف است» میگوید که آثار دورۀ تیموریان با 3 قرن اخیر قابل قیاس نیست.
گوهرشاد بیگم، دختر غیاثالدین ترخان و همسر شاهرخ میرزا فرزند تیمور، بنیان گذار دودمان تیموریان بود. از او به عنوان یکی از زنان برجستۀ تاریخ خراسان یاد میشود.
گوهرشاد بیگم مشوق هنر، فرهنگ و مهندسییی بود که به سبک مهندسی تیموری معروف است.
گوهرشاد در قرن 15 میلادی در هرات میزیست و در عمر 80 سالگی در نتیجۀ نزاع درون خانوادگی تیموریان و به فرمان سلطان ابوسعید، پدربزرگ ظهیرالدین محمد بابر کشته شد.
غنی خسروی، رئیس دانشکدۀ زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه هرات در این برنامه میگوید که گوهرشاد بیگم از زنان برجستۀ تاریخ جهان است.
به گفتۀ خسروی، یاد گارها و نمادهای باقی مانده از بانو گوهرشاد، جزء آثار اعجاب انگیز جهان شمرده میشود.
اما سبک معماری تیموری، چیست؟
عتیق اروندُ مهندس و پژوهشگر مطالعات اجتماعی به سلاموطندار میگوید، این سبک به معماری خراسانی معروف است که از سبک اسلامی و ساسانی الهام گرفته است و این دو سبک، تلفیقی و تکاملیاند.
به گفتۀ اروند، از سبک معماری تیموری میتوان برای ساخت بناهای تاریخی و نمادین استفاده کرد؛ اما در ساختن خانههای مسکونی کاربرد ندارد.
از سوی دیگر، رئیس جمهور فرمان داده است تا مدالهایی بنام خواجهعبدالله انصار و گوهرشاد بیگم ساخته شود.
رئیس جمهور تأکید میکند که برای ثبت و حفظ آبدات تاریخی باقیمانده از دورۀ تیموریان یک هیأت تعین خواهد شد و حکومت ثبت آبدات تاریخی دورۀ تیموریان را به عنوان میراث فرهنگی افغانستان در یونسکو پیگیری خواهد کرد.
همچنین قرار است نشستی مشترک در بارۀ گوهرشاد بیگم میان افغانستان و اوزبیکستان در تاشکند برگزار شود.
