نهاد دیدهبان شفافیت افغانستان در تازهترین نظرسنجی خود میگوید که میزان رشوتدهی در افغانستان سالانه به 3 میلیارد دالر میرسد. در این نظرسنجی پس از ناامنی و بیکاری، فساد بزرگترین چالش مردم افغانستان خوانده شده است.
اکرام افضلی، رییس این نهاد امروز (پنجشنبه) هنگام ارایۀ این گزارش میگوید که شهروندان کشور برای پیشبرد کارهایشان در ادارات دولتی سه میلیارد دالر به مأموران مفسد رشوت داده اند که نسبت به سال گذشته ۵۰ در صد افزایش را نشان میدهد.
در نظرسنجی کمتر از نیم افرادی که با آنها صحبت شده، شاهد فساد بودهاند و آن را گزارش کردهاند، اما بیشتر مردم معتقد اند که این کار بیفایده است و در نابودی یا کاهش فساد هیچ تأثیری ندارد؛ زیرا بسیاری از آنها با مراجع عدلی و قضایی نیز مشکل دارند.
اشتراککنندهگان در نظرسنجی دیدهبان شفافیت، جامعۀ جهانی را مورد انتقاد قرار دادهاند. ۴۹ درصد آنها به این باورند که جامعۀ جهانی هیچ علاقهیی برای مبارزه با فساد ندارد و در سالهای گذشته با حمایت از قدرتمندان و مافیای مواد مخدر در فساد دست داشته است.
مسؤولان دیدبان شفافیت افغانستان میگویند که فساد در نهادهای عدلی و قضایی، کمیسیون مستقل انتخابات و قوانین اجرایی، ریاست اجرایی، گمرکات، مجلس نمایندهگان، شهرداری و ریاست جمهوری به گونۀ گسترده وجود دارد.
اشتراککنندهگان این نظرسنجی را 51 درصد مردها و 49 درصد زنان تشکیل داده اند.
در این نظرسنجی اشتراککنندهگان 70 درصد نهادهای عدلی و قضایی را فاسد خوانده اند و گفته اند که 55 درصد از آنان رشوه خواسته شده است. این اشتراککنندهگان میگویند که فساد و ناامنی سبب شده تا مشروعیت نظام زیر پرسش قرار گیرد.
در مورد وضعیت سیاسی در نظرسنجی دیدهبان شفافیت 22 درصد اظهار خوشبینی کرده اند و 51 درصد دیگر اظهار ناخوشنودی.
دامنیک جرمی، سفیر بریتانیا در این نشست هشدار میدهد که «صبر جامعۀ جهانی در مبارزه با فساد لبریز شده است» و نمیخواهند پس از این کمکهای آنان بیجا به مصرف برسد.
بر بنیاد گزارش دیدهبان شفافیت افغانستان، نزدیک به ۷۰ درصد اشتراککنندهگان، محاکم، قضات و دادستانیها را فاسد خوانده اند.
این نهاد پیشنهادهایی شامل تأسیس کمیسیون مستقل مبارزه با فساد بر بنیاد مقررات جاکارتا، انحلال نهادهای موازی مبارزه با فساد اداری، محدودکردن نقش شورای عالی حکومتداری و مبارزه با فساد برای جلوگیری از موازیکاری را به حکومت وحدت ملی ارایه کرده است.
روز گذشته بنیاد آسیا (Asia Foundation) نیز در تازهترین گزارش خود اعلام کرد که میزان ناامیدی درافغانستان بیشتر شده و در سال ۲۰۱۶، فقط ۲۹.۳ درصد اشتراککنندهگان گفتهاند که کشورشان در مسیر درستی در حرکت است.
این نظرسنجی در تمام ولایتهای افغانستان و با گفتوگو با حدود 7800 تن صورت گرفته است.
