ملامحمد عمر، رهبر طالبان در نزدیکی پایگاه آمریکاییها در داخل خاک افغانستان میزیسته است.
در کتاب جدیدی که اخیراً منتشر شده «زندگی مخفی ملاعمر» نوشتۀ «بتی دم» آمده که ملاعمر هرگز در پاکستان پنهان نبوده است.
در این کتاب گفته شده است که حتا چند باری نیروهای آمریکایی این خانه را مورد بازرسی قرار داده بودند، اما به دلیل وجود اتاقهای مخفی رهبر طالبان از دستگیری نجات یافته است.
هرچند گزارشها حاکی از زندگی ملاعمر در پاکستان است، اما در این کتاب گفته شده که ملاعمر در انزوای کامل در خاک افغانستان به سر میبرده است.
پس از حملات یازده سپتامبر، آمریکا برای دستگیری رهبر طالبان 11 میلیون دالر انعام گذاشت، اما در نهایت ملاعمر در سکوت کامل در سال 2013 از دنیا رفت و در گوری بینامونشان دفن شد.
ملاعمر زمانی که اسمش سرخط خبرهای داغ جهان بود حتا با خانوادهاش دیدار نداشته و از شدت تنهایی زبان مخصوصی برای خود ابتداع کرده بود؛ او دفترچۀ یادداشتش را با واژههایی پُر کرده که تنها برای خودش قابل فهم بوده است.
او از تمام رویدادهای جهان با خبر بود و به خبرهای عصر بیبیسی پشتو گوش میداده است.
بتی دم دستکم پنج سال را در مناطق تحت تصرف طالبان گذرانده و با مقامهای پیشین طالبان و نزدیکان ملاعمر به ویژه جبار عمری، مردی که تا پایان لحظات مرگ ملاعمر، با او بوده است، توانسته دیدار کند.
جبار عمری در زمان حکومت طالبان والی زابل بوده و پس از 2001 تبدیل به محافظ ملاعمر شده است. ملاعمر مردی محافظهکار خوانده شده که در چند کیلومتری پایگاه آمریکاییها از دیدن با همسران و فرزندان خود، خودداری میکرده است.
خانهیی که ملاعمر در آن زندگی میکرده مربوط صمد، رانندۀ جبار عمری بوده است. این خانۀ خشتیِ کوچک پشت دیوارهای بزرگی موقعیت داشته که در بسیاری از مناطق افغانستان برای حفظ حریم خصوصی ساخته میشود.
اتاق ملاعمر در گوشۀ خانهیی که شبیه اِل انگلیسی بوده موقعیت داشته است.
در همین زمینه
- جنرال رازق: شماری از اعضای خانوادۀ ملاعمر به روند صلح پیوستند
- اعطای وظایف جدید نظامی به پسر و برادر ملاعمر
خانوادهیی که در این خانه زندگی میکردند هرگز هویت مهمان خود را فاش نمیکردند و صرفاً به بتی دم گفتهاند که یک عضو ارشد طالبان در این خانه زندگی میکرده و اگر کسی در این مورد به اطلاعاتی دست مییافت، زندگی آنان با خطر روبهرو میشده است.
نیروهای آمریکایی دو بار به این خانه سر زدهاند، اما در هر بار ملاعمر و جبار عمری عقب چوبهای سوخت پنهان شدهاند و نیروهای آمریکایی بدون ورود به اتاقهای انبار چوب به بازرسی خانه پایان دادهاند.
اما پس از این بازرسیها ملاعمر مکان بودوباش خود را تغییر میدهد و به کنار دریایی در شمالشرق قلات، در منطقۀ شینکی رفته است. از این خانه کانالهای بزرگ آب گذشته بود که امکان فرار ملاعمر را در زمان نیاز فراهم میکرد.
اما در نزدیکی این مکان نیز نیروهای آمریکایی دست به ساختوساز پایگاهی زدند؛ این پایگاه ولفرین نام داشت و پُر بود از صدها سرباز آمریکایی و ناتو. این بار با این که ملاعمر از دستگیری هراس داشت، اما دیگر از این خانه نقل مکان نکرد و همانجا ماند.
به گفتۀ عمری، ملاعمر به ندرت از اتاقش بیرون میشده و گاهی فاصلۀ آنها و سربازان خارجی یک میز بوده است.
ملاعمر یک تلفون نوع نوکیا داشته که از ضبط صوتش هنگام ثبت تلاوت قرآن استفاده میکرده است.
مرد شماره یک طالبان به ندرت با استفاده از انتقال صدایش با اعضای گروه خود ارتباط برقرار میکرد، اما این رابطه هم پس از افزایش بازجوییهای نیروهای پاکستانی متوقف شد و ملاعمر به انتقال پیام شفاهی اکتفا کرد.
هرچند پیامهایی از زبان ملاعمر در ایام عید به گوش مردم میرسیده، اما حقیقت این است که پس از 2001 ملاعمر نقش فعالی در این گروه نداشته است.
ملاعمر در سال 2013 بیمار شد و این بیماری با سرفه، حالت تهوع و بیاشتهایی همراه بود، ولی او از استفادۀ هر نوع دارو خودداری کرد و نخواست برای تداوی به پاکستان برود و یا دکتری سراغش بیاید تا در نهایت در این سال مرده است.
ملاعمر در گشایش دفتر طالبان در دوحه رضایت نشان داد. او همچنان خواست که با رهبران طالبان در هلمند تماس بگیرد و خواهان آزادی دو تن که متهم به قتل برادرش بودند، شوند؛ معلوم نیست که آیا این پیام به رهبران طالبان رسید یا نه، اما هر دوی این افراد سر زده شدند.
نشر اطلاعات این کتاب واکنش حکومت افغانستان را برانگیخته است. هارون چخانسوری، سخنگوی رئیس جمهور در صفحۀ رسمی توییتر خود نوشته است که افغانستان این کار را تلاش برای «شناسایی طالبان و حامیان خارجی» آن میداند. آقای چخانسوری افزوده که کابل شواهد کافی دارد که ملاعمر در این مدت در پاکستان زندگی میکرده و همانجا نیز مرده است.
