به تازهگی اداره موسوم به بازرس، یافتههایش در مورد «مصرف منابع مبارزه با کرونا» را منتشر کرد و گزارش این نهاد با محمد اشرف غنی، رئیس جمهور شریک ساخته شد. در صفحه فیسبوک ارگ ریاست جمهوری آمده است که رئیس جمهور این گزارش را شنیده و دستوراتی نیز در این زمینه صادر کرده است. با توجه به سطح اهمیت این موضوع و فضای رسانهیی پیرامون چهگونهگی مصرف منابع در مبارزه با ویروس کرونا، سلاموطندار واکنش کاربران شبکۀ اجتماعی فیسبوک پای استاتوس ارگ ریاست جمهوری را بررسی کرده است.
سلاموطندار، 354 کامنت/ دیدگاه کاربران فیسبوک پای پست یادشده را تا ساعت دوی پس از چاشت روز دوشنبه بررسی کرده و دریافته است که از مجموع این شمار ابراز نظرها، صرفاً 10 کاربر از برنامهها و عملکرد رئیس جمهور حمایت کرده و دیگران ناراض بودهاند؛ یعنی کمتر از سه درصد مجموع دیدگاهها. اکثریت ناراض به دلایل مختلف از جمله وجود حلقۀ فاسد در محور رئیس جمهور، نبود اراده برای مبارزه با فساد اداری، گستردهگی فساد اداری و گروهگرایی را از عوامل عمدۀ فساد اداری خواندهاند.
شماری از کاربران، قضاوت در مورد کارنامۀ حکومت کنونی را به تاریخ حواله کرده و نوشتهاند که «تاریخ این دوره را با خط سیاه» خواهد نوشت. محمد رحیم رحیمی، در کامنتش پای استاتوس ارگ، تمام دولت را جمعاً به فساد متهم کرده است.
بخشی از دیدگاه آقای رحیمی چنین است: «دلیل موجودیت فساد در افغانستان همانا فاسد بودن رهبری است. از مأمور تا رئیس، از رئیس تا وزیر، والی و رهبری نظام.» کاربر دیگری به نام داوود وصال، انگشت اتهام را مستقیم به سوی رئیس جمهور گرفته و رئیس جمهور را «دزد» خطاب کرده است. این کاربر به داوود سلطانزوی، شهردار کابل نیز تاخته و نوشته که از مزایای اختلاس حتا شهردار رئیس جمهوری نیز سود میبرد.
محمد راشیدی، در کامنت خود نوشته است که حکومت برای «حیفومیل بودجۀ خیراتی»، ابتدا هیأت تعیین میکند و پس از «چپاول»، کمیسیون دیگری میگمارد.
شماری هم گزارش ادارۀ بازرس را با توجه به نادیدهگرفتن موارد فساد در محلاتشان زیر سوال قرار دادهاند.
محمد غنی سیدی، در مورد چهگونهگی توزیع کمک به باشندهگان میدان شهر، مرکز ولایت میدانوردک چنین نگاشته است: «این بازرسی احتمالاً بسیار سطحی بوده و یا این که دزدان را قویتر خواهد کرد، شهرداری میدان شار (میدانشهر) 250 فامیل را 2000 فامیل در گزارش ویدیویی خود گفتند. فساد در اکثریت ادارات به اوج رسیده، دزدی و اختلاس به فرهنگ تبدیل شده. ملت و ملک روزبهروز به طرف خرابی روان است و یک تعداد به این عنوان بودجه را صفر کردند و در آینده خواهند کرد.»
کاربر دیگری به نام عبدالحسیب آذرخش پرسیده «از مسئولین حکومت محلی کاپیسا جویا شدید که 36 هزار بوری گندم کمکی توسط کی تاراج شده؟» این کاربر در ادامه ادعا کرده که 50 درصد این مقدار توسط مقامهای بلند پایۀ حکومت محلی «دزدیده» شده است.
این نکته را باید اذعان کرد که شمار زیادی از کاربران شبکههای اجتماعی در پای این استاتوس کامنتهای نامرتبط به گزارش بازرس گذاشتهاند، اما به هر نحوی از کارکرد حکومت ناخشنودی کردهاند.
اقلیت موافق چه میگویند؟
از مجموع 10 نفر کسانی که در موافقت به اقدام ریاست جمهوری دیدگاه خود را گذاشتهاند، کاربری به نام احمد فرید سروری، نوشته است که ادارۀ بازرس، بررسیهایش را متمرکز به بخش منابع بشری مبارزه با کرونا کند؛ زیرا از چهار ماه به اینسو کارمندان شفاخانههای افغان جاپان، علیجناح و دیگر مراکز مبارزه با کرونا در کابل و ولایات معاش دریافت نکردهاند.
حسین کریمی نوشته: «اگر همهچیز در افغانستان، همین قسم جدی گرفته شود، شاهد پیروزی خواهیم بود، تصمیمتان بسیار عالیست، جناب رئیس جمهور صاحب، اجرتان با خدا!»
یکی دیگر از موافقان با نام «آنر دیگنتی»،(Honor Dignity) نوشته که با یک گل بهار نمیشود و به نیت رئیس جمهور شک ندارد. به باور این کاربر، مردم افغانستان به گونۀ مجموعی فاسد اند و مقصر اصلی مردماند.
جان جبران کاربر دیگری نوشته است: «امید است تصمیمی جهت رسیدهگی به تاراج سرمایۀ ملی گرفته شود تا نقطۀ پایانی به این فتنهها بوده باشد.»
یکی از موافقان نیز پای دیدگاه مخالفان ابراز نظر اهانتآمیزی کرده که از نقل آن خودداری میکنیم.
یافتههای اداره بازرس چیست؟
ادارۀ بازرس به ریاست غزال حارس حدود یک سال پیش (19 اسد/تیر 1398) به هدف مبارزه با فساد ایجاد شد. شماری از کاربران فیسبوک ادارۀ بازرس را در امتداد ایجاد ادارههای موازی توصیف کردهاند. ادارۀ بازرس با انتشار گزارش بررسیهایش که به گفتۀ خانم حارس هنوز تمکیل نشده، مورد توجه قرار گرفته است.
در گزارش این اداره آمده است که از مجموع 63 دستگاه تنفس مصنوعی، 54 دستگاه تثبیت شده و کار برای تثبیت 9 دستگاه دیگر نیز جریان دارد. در یافتههای این اداره گزارش قاچاق دستگاههای تنفس مصنوعی رد شده است. همچنان غزل حارس به رئیس جمهور گزارش داده است که در خریداری تجهیزات تشخیص کرونا و مصارف منابع آن دقت نشده است. همچنان به نقل از خانم حارس آمده که در تطبیق برنامههای بهداشتی و استخدام کارمندان این بخش مشکلاتی وجود داشته که زیر بررسی نهاد بازرس قرار دارد.
رئیس جمهور با شنیدن این گزارش دستور داده تا ظرفیت ادارۀ بازرس بلند برود و دادستانی در ارتباط به گزارشهایی که حالت جرمی دارند، دخیل ساخته شود. رئیس جمهور در حالی به بررسی چهگونهگی «مصرف منابع مبارزه با کرونا» تأکید دارد که در برنامۀ دسترخوان ملی از مدیریت توزیع منابع توسط مأموران حکومت از جمله شهردار کابل سپاسگزاری کرده است.
گزارشهای رسانهیی نشان میدهد که در توزیع منابع مالی از جمله توزیع نان خشک به گونۀ گسترده اختلاس صورت گرفته است. به نقل از گزارش رسانهها، در اختلاس نان خشک از وکیلهای گذر تا مقامهای بلند پایۀ حکومت شریکاند. این نگرانیها باعث شد تا مجلس نمایندهگان به دومین برنامۀ حکومت زیر نام دسترخوان ملی که به هدف کمک به فقرا و گرسنهگان طراحی شده، پاسخ رد دهد.
