«جواز استخراج معدن را کسی می‌گیرد که وقت اضافی دارد»

در یکی از کوهپایه‌های دره‌ی کلان شهرک گلغندی ولایت پروان، ماشین‌های ساختمانی در حال کارند و کارگران نیز در حال انتقال سنگ‌ها به داخل موترهای باربری‌اند. شرکت ساختمانی کابل‌ـبهسود مدتی‌ست که کار استخراج معدن این شهرک را برعهده گرفته است.

عبدالاحد اسد، رییس معادن ولایت پروان می‌گوید، شرکت کابل‌ـ‌بهسود قرارداد آسفالت یک خیابان را به طول 1.7 کیلومتر در شهر چاریکار امضا کرد. هم‌زمان با آن، درخواست کندن‌کاری و استخراج جَغل کرش و سنگ‌های ساختمانی معدن دره‌ی کلان را نیز به ریاست معدن پروان سپرد.

اما چنان‌که معلوم می‌شود، کار ساخت‌و‌ساز این خیابان کاملن متوقف است و آقای اسد نیز ادعا می‌کند که این شرکت به دلایل نامعلوم قرارداد استخراج معدن را نیز فسخ کرده است.

با این که دو ماه از فسخ قرارداد استخراج معدن می‌گذرد، اما شرکت کابل‌ـ‌بهسود در زیر چشم ریاست معدن و نهادهای امنیتی ولایت پروان، همه‌روزه نزدیک به ده موتر جَغل و سنگ‌های تعمیراتی را از معدن دره‌ی کلان خارج می‌سازد و در قبال آن تا کنون یک افغانی نیز به حکومت محلی نپرداخته است.

نعمت‌الله و توفان، مکانیک و کارگر شرکت ساختمانی کابل‌ـبهسود می‌گویند که نزدیک به 10 کارگر و کارفرما در این معدن مشغول کارند و روزانه در ده موتر سنگ بار می‌کنند.

با این که موفق نشدیم با مسؤولان اصلی شرکت کابل‌ـبهسود گفت‌وگو کنیم، اما سرانجام شماری از انجنیران و صاحبکاران این شرکت حاضر شدند تا به اتهامات گوناگون پیرامون استخراج غیرقانونی و هم‌چنان تعویق کار ساخت خیابان شهر چاریکار پاسخ دهند.

رحمت‌گل، انجنیر شرکت ساختمانی کابل‌ـبهسود می‌گوید، این شرکت با یک واسطه به نام بسم‌الله قرارداد کرده و این شخص خود با ریاست معدن پروان قرارداد بسته است.

محمدقاسم، مسؤول پروژه‌ی ساخت خیابان شهر چاریکار نیز مشابه گفته‌های رحمت‌گل را می‌گوید. او از دخالت برخی از افراد زورمند و مسدودشدن کار پروژه دم می‌زند و باز ادعا می‌کند که شرکت توانسته توافق افراد ذی‌نفع را برای استخراج معدن دره‌ی کلان به دست آورد. مسؤول پروژه‌ی ساخت خیابان شهر چاریکار در باره‌ی داشتن جواز برای استخراج معدن می‌گوید، «جواز را کسی می‌گیرد که وقت داشته باشد.»

اما این که این توافق چگونه به دست آمده و چطور افرادی که مانع استخراج قانونی معدن شده بودند، به استخراج غیرقانونی تن داده‌اند، اصلن مشخص نیست.

هم‌چنان مسؤولان شرکت می‌گویند که با مسؤولان شهرک هوفیان جهت استخراج این معدن به تفاهم رسیده‌اند؛ در حالی که این شهرک و مسؤولان آن با این معدن هیچ ارتباطی ندارند.

با آن‌که معدن سنگی که شرکت کابل‌ـ‌بهسود در حال استخراج آن است، در یک کیلومتری دفتر والی پروان قرار دارد، اما وحیده شهکار، سخنگوی والی پروان می‌گوید، آنان از این قضیه هیچ اطلاعی ندارند. او می‌گوید که این موضوع را با نیروهای امنیتی در میان خواهند گذاشت و هرچه زودتر جلو آن را می‌گیرند.

برای دریافت نظر نهادهای امنیتی به فرماندهی پولیس پروان رفتیم. روز نخست هیچ یک از مسؤولان امنیتی از جمله فرمانده پولیس و آمر امنیت در دفتر کارشان حضور نداشتند و روز دوم محمدزمان مموزی، فرمانده پولیس پروان از گفت‌وگو در این مورد طفره رفت.

معدن سنگ دره‌ی کلان در حومه‌های غربی شهر چاریکار بالاتر از شهرک شهید احمدشاه مسعود و در جوار تفریگاه گلغندی موقعیت دارد.