ولسوالی قوشتپۀ جوزجان در واقع پایگاه آموزشی و تربیتی جنگجویان حزب تحریک اسلامی اوزبیکستان است. در این پایگاه شماری از کودکان جوزجانی به هدف انجام حملات انتحاری و کارگذاری ماینهای کنار جادهیی آموزش میبینند.
من به هدف مصاحبه با یکی از کودکانی که در این پایگاه آموزش دیده است، بارها به نهادهای امنیتی و قضایی ولایت جوزجان مراجعه کردم. سرانجام با افضل کودک 12ساله و لاغراندام آشنا شدم. افضل که نمیخواهد نام اصلیاش فاش شود، میگوید که به همراه دهها کودک دیگر در ولسوالی قوشتپه طرح ماینگذاری و حملات مسلحانه به مکتبها و تاسیسات دولتی را تمرین کرده است.
به گفتۀ این کودک، جنگجویان اوزبیکستانی خانوادههایی را که مانع پیوستن کودکانشان به صفوف این گروه میشوند، میربایند و سپس شکنجه میکنند.
شماری از خانوادهها و نزدیکان این کودکان که خود شاهد سربازگیری حزب تحریک اسلامی اوزبیکستان از کودکان زیر سن بودهاند، میگویند که حکومت باید هرچه زودتر جلو سربازگیری گروههای مسلح مخالف را بگیرد. آنان هشدار میدهند که اگر دولت به بیتفاوتیاش در قبال وضعیت ولسوالی قوشتپه ادامه دهد، زنان اوزبیکستانی حتا کودکان شهر شبرغان را نیز با خود خواهند برد.
معرفت، حیدر و شیردل میگویند که بین دوصد تا سهصد کودک در پایگاه اوزبیکستانیها حضور دارند و سه زن اوزبیکستانی نیز در منطقۀ چقمهچقور وظیفۀ جلب و جذب کودکان را برعهده دارند.
به گفتۀ ساکنان قوشتپه، بسیاری از کودکان این ولسوالی و ولسوالی درزاب به بهانۀ فراگیری مفاهیم و دروس قرآنی، از نزد خانوادهها گرفته شده و به پایگاه آموزشی ولسوالی قوشتپه انتقال مییابند و پس از شستوشوی مغزی و فراگیری آموزشهای تروریستی، برای انجام مأموریت به ولایتهای گوناگون فرستاده میشوند.
برای شکافتن موضوع سربازگیری از کودکان به سراغ محمدرضا غفوری، سخنگوی والی جوزجان رفتم. آقای غفوری میگوید که حزب تحریک اسلامی اوزبیکستان و گروهکهای دیگر با نام داعش در افغانستان فعالیت دارند.
به گفتۀ سخنگوی والی جوزجان، ناامنی سبب شده تا درِ بسیاری از مکتبهای ولسوالیهای جوزجان بسته شود و 30 هزار دانشآموز از آموزش محروم شوند. به باور آقای غفوری، کاهش شمار دانشآموزان سبب افزایش شمار کودکان سرباز میشود.
برای اینکه نسبت میان سربازگیری از کودکان در جنگهای مسلحانه را با پدیدۀ قاچاق انسان بسنجم، با حسن سلیمی مسؤول ریاست دفتر کمیسیون عالی مبارزه با قاچاق انسان همسخن شدم. آقای سلیمی میگوید که از نگاه قانون مبارزه با قاچاق انسان و مهاجران که به تازهگی نافذ شده، استخدام و شستوشوی مغزی کودکان به هدف آموزشهای نظامی و تروریستی گونهیی از قاچاق انسان است.
مسؤول ریاست دفتر کمیسیون عالی مبارزه با قاچاق انسان با ابراز نگرانی از حضور کودکان در صفوف گروههای تروریستی میگوید که تاکنون حکومت افغانستان نتوانسته جلو سربازگیری گروههای داعش و طالبان از کودکان را بگیرد.
مسوولان امنیتی ولسوالی قوشتپه نیز با تأیید وخیمتر شدن وضعیت امنیتی در این ولسوالی میگویند که به دلیل وجود ناامنی و مسدود شدن راههای مواصلاتی، این نیروها تنها از طریق هوا تجهیز و تمویل میشوند.
