با پیوستن تاجیکستان به تفاهمنامۀ بازرگانی و ترانزیتی «اپتا» که در سال 2010 میلادی میان افغانستان و پاکستان امضا شده بود، اکنون این تفاهمنامه با نام «پتا» میان افغانستان، پاکستان و تاجیکستان امضا میشود.
مقامهای وزارت تجارت و صنایع میگویند که تاجیکستان درخواست پیوستن به این تفاهمنامه را داده بود و افغانستان و پاکستان نیز با این درخواست موافقت کردند.
سخنگوی وزارت تجارت و صنایع به سلاموطندار گفت که مسؤولان بخش فنی این وزارت با مسؤولان بخش فنی پاکستان و تاجیکستان در نشست تازۀشان در شهر دوشنبه، به تفاهم نهایی در این مورد دست یافتند و در آیندۀ نزدیک این تفاهمنامه میان وزیران تجارت سه کشور در کابل امضا خواهد شد.
سخنگوی وزارت تجارت و صنایع، هدف بنیادی افغانستان را از امضای تفاهمنامۀ «پتا»، تبدیلشدن افغانستان به کشوری ترانزیتی در منطقه و حل چالشهای بازرگانی و ترانزیتی با کشورهای همسایه میداند.
با وجود تفاهمنامۀ «اپتا»، بازرگانان افغانستان همیشه از عملینشدن مواد این تفاهمنامه از سوی پاکستان، شاکی بودند.
خانجان الکوزی، معاون اتاقهای تجارت و صنایع افغانستان در این مورد به سلاموطندار گفت که اگر پاکستان همانند گذشته این تفاهمنامه را نقض کند و این مسأله در تفاهمنامۀ جدید در نظر گرفته نشود، امضای آن به سود افغانستان نخواهد بود.
آقای الکوزی میافزاید که اگر سرنوشت این تفاهمنامه نیز همانند تفاهمنامۀ «اپتا» شود، اتاقهای تجارت و صنایع مخالف امضای آن است.
الکوزی با تأکید بر در نظرگرفتن معیارهای جهانی ترانزیت در این تفاهمنامه، میگوید که بهتر بود هند و ترکمنستان نیز در این تفاهمنامه شریک میشدند تا افغانستان تبدیل به دهلیزی اقتصادی در منطقه شود.
هرچند مسؤولان اتاقهای تجارت و صنایع افغانستان بدین باورند که تفاهمنامۀ اپتا در 5 سال گذشته به سود افغانستان تمام نشده، اما سخنگوی وزارت تجارت و صنایع تأکید میکند که بر بنیاد تفاهمنامۀ «پتا»، تمامی سهولتهایی که برای موترهای باربری پاکستان در خاک افغانستان داده میشوند، برای موترهای باربری افغانستان و تاجیکستان در خاک پاکستان نیز فراهم میشوند.
به باور سخنگوی وزارت تجارت و صنایع، زمانی که تفاهمنامۀ سهجانبۀ پتا امضا شود، چالشهای ترانزیتییی که تا کنون میان افغانستان و پاکستان وجود دارند، حل خواهند شد و بر توسعۀ بازرگانی و ترانزیتی و افزایش صادرات افغانستان، تأثیرگذار خواهد بود.
با اینهمه، سید رحمان نظروف، معاون وزارت توسعه، اقتصاد و تجارت تاجیکستان گفته که اگر این تفاهمنامه امضا شود، میزان تجارت و ترانزیت میان افغانستان، پاکستان و تاجیکستان به 5 میلیارد دالر افزایش خواهد یافت.
