همزمان با آغاز مذاکرات صلح بین دولت افغانستان و طالبان در دوحه، کمیسیون مستقل حقوق بشر ضمن استقبال از آغاز این مذاکرات گفته است که این فرصت «بینظیر» برای پایان دادن به جنگ، درد و آلام مردم افغانستان است.
کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان با نشر اعلامیهیی امروز شنبه، بیستودوم سنبله، بر حفظ حقوق قربانیان جنگ به عنوان رکن اصلی در این گفتوگوها تأکید کرده است.
در اعلامیۀ کمیسیون مستقل حقوق بشر آمده است که نخستین شاخص پیشرفت در مذاکرات صلح، توافق دو طرف مذاکره در مورد اصول مشخص بر گرفته از مشترکات افغانهاست تا بر مبنای آن اعتماد کامل میان آنها ایجاد و زمینه برای توافق همهجانبه فراهم گردد.
کمیسیون مستقل حقوق بشر تصریح کرده که مذاکرات باید تنوع موجود در جامعه معاصر افغانستان را به رسمیت بشناسد و آن را بازتاب دهد.
این کمیسیون گفته که خواستههای قربانیان و عموم مردم باید بهعنوان رکن اصلی گفتوگوها در نظر گرفته و به رسمیت شناخته شود. اعلامیه افزوده: «صدای قربانیان باید شنیده شود، به رنجهای آنها اذعان و به نیازهای بشردوستانه آنها رسیدهگی شود.»
اعلامیه افزوده که حقوق اساسی بشر باید برای همه شهروندان به رسمیت شناخته و حفظ شود. به باور کمیسیون مستقل حقوق بشر، بهبود و احیای مجدد، به آشتی و توسعه در سطح ملی و محلی بستهگی دارد.
در بخشی از اعلامیۀ کمیسیون مستقل حقوق بشر آمده که «حق قربانیان به عدالت در مورد جنایات جدی و فاحش در حق غیرنظامیان باید حفظ و خسارت واردشده بر آنها جبران شود.»
کمیسیون تأکید کرده که محافظت از جان، عزت و تمامیت جسمی غیرنظامیان نخستین گام به منظور احقاق دیگر حقوق آنهاست. در اعلامیه آمده که در زمینه توافق صلح، افغانستان باید طیف وسیعی از اقدامها را برای دستیابی به عدالت قربانیمحور در نظر بگیرد.
این کمیسیون بر اهمیت فراگیر بودن و مشارکت گسترده و معنادار مردم بهعنوان یک اصل در روند صلح تأکید کرده است.
اعلامیه افزود که در ماه جون 2020، کمیسیون مستقل حقوق بشر افغانستان چهار مکانیزم را برای افزایش شفافیت، فراگیر بودن و مؤثریت روند مذاکرات صلح پیشنهاد کرد. کمیسیون برای بار دوم از دولت و طالبان خواسته که میکانیزمهای پیشنهادی را تأیید کنند و در مورد روند اطمینان دهند که قربانیان مستقیماً در آن شرکت دارند.
کمیسیون مستقل حقوق بشر گفته که قربانیان از سراسر کشور باید انتخاب شوند تا بهصورت رو در رو با طرفهای مذاکرهکننده در مورد تجارب خود از منازعات صحبت کنند.
این کمیسیون پیشنهاد کرده که طرفهای مذاکرهکننده یک کمیته فرعی (جداگانه یا مشترک) را تعیین کنند تا در فواصل منظم با یک گروه مرجع متنوع متشکل از جامعه مدنی و فعالان حقوق بشر که از طریق یک فرایند مشورت آزاد و منصفانه از بین اعضای جامعه مدنی انتخاب میشوند، ملاقات کند.
اعلامیه تصریح کرده که پس از پیشرفت گفتوگوها، باید یک جرگه مشورتی ملی قربانیان تشکیل شود تا در مورد مسائل قربانیان، عدالت و مصالحه و آشتی صحبت کند. کمیسیون گفته، میتوان از این جرگه برای توضیح برخی از نتایج اولیه گفتوگوها و دریافت نظرها و دیدگاهها استفاده کرد.
کمیسیون مستقل حقوق بشر از جامعه جهانی خواسته که از روند صلح قربانیمحور که بر اساس احترام به کرامت انسانی و حقوق بشری و شهروندی مردم افغانستان و رعایت آموزههای اسلامی استوار است، حمایت کند.
