امید به دست‌هایی که اسلحه نخواهند گرفت

سفید برفی، سیندرلا و حکایت رابین هود از جمله داستان‌هایی‌اند که احتمالن اسم‌شان به گوش هر یک از ما رسیده است. داستان‌هایی که برای بسیاری از ما نوستالژی کودکی‌مان را شکل می‌دهد. مطالعه به همان اندازه که برای بزرگ‌ترها اهمیت دارد، برای کودکان نیز مهم است. پزشکان از مادران حتا در هنگام بارداری می‌خواهند تا از هفته‌ی چهارم به بعد با صدای بلند کتاب بخوانند تا کودک از همان نخست با کتاب خو ‌گیرد.

در تمام جهان کودکان از همان آوان آغاز آموزش به مطالعه تشویق می‌شوند و ده‌ها مرکز نشر کتاب‌های کودکان چه در فضای الکترونیک و چه در کتاب‌خانه‌های فیزیکی برای آنان کتاب تولید می‌کنند.

اما سال‌ها جنگ سبب شده تا افغانستان از این کاروان عقب بیافتد. در حال حاضر در فضای مجازی صرفن یک وب‌سایت برای کودکان فعالیت دارد و در سراسر کشور انگشت‌شماری انتشارات کودک.

علاقه‌ی کودکان به کتاب و کم‌بود منابع مطالعه برای آن‌ها دست‌دردست هم داد و سبب شد تا محمدرضا خاوری، حدود چهار سال پیش از امروز به فکر ایجاد انتشارات «کودکانه» بیافتد.

ابتکار خاوری باعث شد تا سری به او بزنم و گپ‌وگفتی با هم داشته باشیم. در یک صبح بهاری وقتی سراغش رفتم خوش‌حال به نظر می‌رسید و به گفته‌ خودش، از این که برای کودکان کار می‌کند، از زندگی‌اش لذت می‌برد.

خاوری می‌گوید که در مدت این سال‌ها دست‌کم 25 عنوان کتاب آموزشی و داستانی برای کودکان نوشته‌اند و از کشورهای همسایه نیز کتاب‌هایی وارد کرده‌اند. موضوع قابل توجه تیراژ 60 هزار جلدی 25 جلد کتاب انتشارات خاوری بوده که نشانی از طیف روبه‌ بهبود خوانش کتاب برای کودکان است.

کتاب‌های آموزشی این مرکز برای کودکان 3 تا 8 ساله توصیه می‌شود و کتاب‌های داستانی برای کودکان 5 تا 12 سال. در مدتی که من با خاوری صحبت می‌کردم، شاهد حضور مسؤولان چند کودکستان و استقبال پرشور خانواده‌ها بودم که با شوق‌وولعی خاص به دنبال کتاب‌ برای کودکان‌شان بودند.

این کتاب‌ها افزون بر متن ساده و آسان، تصویرهای زیبا نیز دارند که کودکان را برای مطالعه تشویق می‌کند. خاوری می‌گوید، برای تشویق خانواده‌ها سالانه به گونه‌ی ویژه‌یی از روز جهانی کودک و روز جهانی کتاب کودک تجلیل می‌کنند تا خانواده‌ها به خوانش کتاب برای کودکان‌شان علاقه‌مند شوند.

خاوری اما از دولت شکوه دارد و می‌گوید، افزون بر این که حمایتی از دولت به آن‌ها نرسیده، روند مالیات‌گیری نیز این سال‌ها برای آنان به شدت مشکل‌آفرین شده است؛ دغدغه‌ی ذهنی‌‌یی که بر علاوه‌ی اتلاف وقت، تمرکز ذهنی او و همکارانش را بر هم می‌زند.

رد پای این انتشارات در دیگر ولایت‌ها هم به چشم می‌خورد و امیدی‌ست به دست‌هایی که دیگر اسلحه نگیرند.

نخواستم از میان این‌همه کتاب دست‌خالی خارج شوم و چند جلد کتاب کودکانه با خود گرفتم؛ کتاب‌هایی با سوژه‌های دروغ نگوییم و صداقت کلید زندگیِ با سعادت است؛ چنین عناوینی مرا به آینده‌ی کشوری که سرنوشتش با قتل و خون گره خورده بیشتر امیدوار کرد. واقعن چه خوب خواهد بود تا جهان‌بینی کودکان‌مان را از همان روزهای نخست پر کنیم از چیزهای خوب و دوست‌داشتنی!