اتحادیۀ سراسری ناشران افغانستان میگوید که کار آنها پس از صدور فرمان تقنینی مبنی بر اجراییشدن قانون حق تکثیر/کپیرایت بهبود یافته است. اما این ناشران از رقابت ناسالم در بازار چاپونشر کتاب در افغانستان شکایت دارند.
دکتر اجمل عازم، معاون اتحادیۀ سراسری ناشران افغانستان دیروز (شنبه) در نخستین روز نمایشگاه پنجروزۀ کتاب در کابل گفت که پس از اجراییشدن قانون کپیرایت، کار چاپونشر در افغانستان بهتر شده است.
این نمایشگاه با حضور مقامهای حکومتی، فعالان مدنی و نویسندهگان به مناسبت هفتۀ کتاب از سوی اتحادیۀ ناشران و کتابفروشان افغانستان در جادۀ آسمایی شهر کابل برگزار شد.
آقای عازم گفت: «یکی از کارهای بزرگ دولت افغانستان، تدوین قانون کپیرایت بود که ناشران و نویسندهگان افغانستان را بیشتر به کارهای فرهنگی و رشد فرهنگی امیدوار ساخت. تدویر نمایشگاههای ملی روزبهروز افزایش یافت و زمینۀ اشتراک در نمایشگاههای بینالمللی نیز مساعد شد.»
طرح قانون حق تکثیر یا کپیرایت در سال 1387 از سوی حامد کرزی، رییس جمهور پیشین با صدور فرمانی نافذ شد.
آقای عازم افزود که پس از صدور این فرمان، ناشران افغانستان در نمایشگاههای آسیایی و اروپایی اشتراک کردند که در نمایشگاه تهران، از میان 15 کشور، افغانستان در سالهای 1391 و 9313 مقام اول را گرفت.
همچنان آقای عازم افزود که حمایت قانونی از ناشران و بخش فرهنگی سبب رشد آنان میشود؛ اما هنوز این کار صورت نگرفته است.
معاون اتحادیۀ سراسری ناشران افغانستان گفت که 150 مطبعۀ (چاپخانه) چاپی خصوصی و 3 مطبعۀ دولتی در کشور فعالیت دارند که این مطبعهها در حدود 95 درصد نیازمندیهای چاپی بازار را رفع میکنند.
اما شماری از ناشران در شهر کابل به این باورند که چاپ کتابهای کمکیفیت در پاکستان، به اعتبار آنان لطمه زده و وزارت اطلاعات فرهنگ نیز توجهی به این بخش ندارد.
ذکیه میرزایی، مسؤول انتشارات تاک به سلاموطندار گفت که دولت باید در این زمینه مسؤولیتپذیر باشد. «اگر دولت در این زمینه کاری نکند، هم ناشران رشد نمیکنند و هم ما باید منتظر کتابهای بیکیفیت باشیم».
عبدالودود مختارزاده، یکی دیگر از ناشران افغانستان نیز با اشاره به رقابت ناسالم و کمکیفیتی کتابهایی که در خارج از کشور چاپ میشوند، گفت: «این مشکل تنها مشکل ناشران نیست. رقابت ناسالم کشورهای همسایه در تمام عرصهها مردم افغانستان را ضربه زده است، به خصوص در زمینۀ کتاب. کتابهایی که با کیفیت کم از طرف پاکستان میآیند، ناشران را با مشکل مواجه ساخته اند».
با آنکه 153 چاپخانه در افغانستان فعالیت دارند؛ اما هنوز هم کتابهای درسی در خارج چاپ میشوند.
به گفتۀ ناشران، هرگاه دولت چاپ کتابهای درسی وزارت معارف و سایر آثار نوشتاری را با این مطبعهها قرارداد کند، این کار سبب میشود تا آنان به سوی خودکفایی پیش روند.
این در حالیست که شماری از نویسندهگان از کار غیرمعیاری و غیرحرفهیی ناشران شکایت دارند. این نویسندهگان میگویند که بیتوجهی دولت به این عرصه و کار غیرحرفهیی ناشران باعث شده که صنعت چاپونشر رشد چندانی نداشته باشد.
